Facebook: Nữ khoe hình ảnh, nam khoe thành tựu!

    Nguyễn Tuấn

    Giáo sư khoa Y trường ĐH New South Wales (UNSW), Australia

    website Sydney, Australia
    Facebook: Nữ khoe hình ảnh, nam khoe thành tựu!

    Kết quả của nghiên cứu này 1 có vẻ rất thú vị: Trên facebook, nữ thường có xu hướng chia sẻ hình ảnh, còn nam thì nói về cạnh tranh và thành tựu của họ. Các bạn thấy có đúng không?

    Nghiên cứu do một nhóm xã hội học và tâm lí học ở Mĩ thực hiện. Ngôn ngữ trong bài báo này (1) không hề dễ đọc cho người ngoài khoa học chút nào, nên tôi xin diễn giải theo cách hiểu của tôi. Nghiên cứu này có mục đích là tìm hiểu yếu tố nào có thể giải thích hành vi của "cư dân" trên các mạng xã hội. Họ nghiên cứu trên 311 thanh niên (trung bình 23 tuổi), phân nửa là nam. Họ tìm hiểu thời gian các tình nguyện viên tiêu ra trên mạng, và số lần thay đổi profile, những câu chuyện và hình ảnh họ chia sẻ, v.v. Họ phát hiện nhiều, nhưng 2 điểm chính là:

    • Nữ tiêu ra nhiều thì giờ để thay đổi và quản lí "profile" hơn nam;
    • Nữ trẻ tuổi có nhiều bạn hơn nữ cao tuổi, và họ (người trẻ) có xu hướng chia sẻ nhiều hình ảnh với các bạn.

    Nhà nghiên cứu lí giải rằng vì nữ hay chịu sự chi phối, nếu không muốn nói là ám ảnh bởi sắc diện của mình, nên họ tiêu ra nhiều thì giờ để chăm sóc cái hình ảnh của họ nơi công cộng. Họ chẳng những chia sẻ nhiều hình ảnh, mà còn dùng facebook như là một cách để thể hiện những mối quan hệ xã hội. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng phụ nữ trên mạng, cũng như ngoài đời, lúc nào cũng cạnh tranh để được chú ý. Nam cũng cạnh tranh được chú ý, nhưng họ thường chọn đề tài nói về tài năng và thành công của họ hơn là chia sẻ hình ảnh.

    PS: Cách viết, cách phát biểu giả thuyết, và ý tưởng trong bài này là một ví dụ tốt cho các nhà khoa học xã hội ở VN. Ở VN, người ta thường nói rằng khó làm nghiên cứu KHXH; tôi nghĩ ngược lại: rất dễ. Dễ là vì có quá nhiều chủ đề để khai thác. Vấn đề còn lại là ý tưởng và học phương pháp cho tốt.