Hãy Biến "QUYỀN HÃO" thành QUYỀN THỰC

    Nguyễn Quang A

    Viện trưởng viện Nghiên cứu Phát triển – IDS Chủ tịch Hội doanh nghiệp Việt Nam-Hungary

    Hãy Biến "QUYỀN HÃO" thành QUYỀN THỰC

    Nghe, biết không ít thông tin nóng xung quanh Đại hội XII của ĐCSVN, tôi không sa vào việc dự đoán, ủng hộ người này phê phán người kia. Thay vào đó suy nghĩ về những điều khả thi hơn, thực dụng hơn.

    Chúng ta có rất nhiều quyền được ghi trong Hiến Pháp, được ghi trong Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị 1966 (một luật quốc tế mà Việt Nam đã tham gia từ 24-9-1982 và có NGHĨA VỤ thi hành), nhưng người dân chúng ta ít biết đến.

    Quyền của chúng ta, chúng ta cứ thực thi! Hãy làm theo kiểu mà nhạc sĩ tài ba Phạm Duy đã bảo chúng ta từ 1947:

    "đường ta ta cứ đi, nhà ta ta cứ xây,
    ruộng ta ta cứ cày, đợi ngày
    ... ta hát câu tự do."

    (Chính nhạc sĩ Dương Thụ hôm qua đã nhắc đến ý quyền ta ta cứ thực thi này của Phạm Duy, khi ông bàn đến sự phát triển âm nhạc hiện nay của những bạn trẻ làm âm nhạc đích thực).

    Từ quyền tự do kinh doanh, quyền tựu do cư trú, quyền tự do đi lại, quyền tự do ngôn luận, quyền tự do hội họp, lập hội (kể cả đảng chính trị), quyền tự do xuất bản, ... đến quyền tham gia quản lý nhà nước (ứng cử, bầu cử, đề cử).

    ĐCSVN nói họ phấn đấu và mang lại các quyền tự do đó cho nhân dân Việt Nam. Người dân cảm thấy các quyền đó là các quyền hão vì chúng được rêu rao nhưng không có trên thực tế mà ngược lại họ đã cắt xén, cản trở thậm chí cấm đoán nhân dân thực hiện quyền của mình.

    Hãy biến các QUYỀN HÃO thành các QUYỀN THỰC. Mỗi người hãy biết quyền của mình và "quyền ta ta cứ thực hiện" rồi bảo người nhà mình, bạn bè mình cũng làm vậy. Cố thuyết phục mọi người làm như vậy. Tổ chức thành hội đoàn để làm vậy. Nếu tôi hiểu đúng, thì đó chính là sức mạnh, quyền lực của những người không quyền lực mà V. Havel đã phân tích.

    Chỉ nêu hai thí dụ.

    1. Tại sao ta lại phải cắm cờ chào mừng Đại hội XII ĐCSVN? Ai thích xin cứ treo, ai không thích thì treo làm gì (vì với hành động treo cờ đó người không thích ngầm ủng hộ ĐCSVN).

    2. Tại sao ta thấy bao nhiêu người (quan chức nhà nước, cảnh sát, người thường) vi phạm quyền của chúng ta, vi phạm luật rành rành mà chúng ta không lên tiếng? Vì chẳng xoay chuyển được gì, vì "cái nước ta nó thế", vì..., vì..... Làm thế là chúng ta ngầm ủng hộ những kẻ vi phạm quyền của chúng ta, ngầm ủng hộ cái hiện trạng mà chúng ta không ngớt lời nguyền rủa.

    Trong cuộc chuẩn bị và bầu cử Quốc hội trong mấy tháng tới chúng ta hãy cố gắng thực thi quyền của mình, dẫu biết chưa mang lại kết quả như mong muốn.

    Và cũng có muôn vàn thí dụ tích cực. Chỉ nêu 1 thí dụ, hôm qua (23-1) khi ĐHĐCSVN XII bàn về nhân sự thì những người tham dự Cafe thứ bảy cứ thực thi quyền tự do của mình và không ai đả động một lời đến chuyện ĐH XII cả!

    Hãy lên tiếng và thực thi quyền của mình.

    Tôi nghĩ nếu mỗi người cứ thực thi quyền của mình, tự tổ chức thành các hiệp hội động viên nhau thực thi quyền của mình là cách hay để từ từ biến các QUYỀN HÃO thành QUYỀN THỰC trong mọi lĩnh vực.

    Làm được thế sẽ góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ hóa ở Việt Nam tiến nhanh, sẽ gây áp lực 24/7 (liên tục 24 giờ một ngày 7 ngày một tuần) buộc các chính trị gia (bất kể họ là ai, cộng sản hiện thời hay phi cộng sản sau này) phải thay đổi chính sách của họ.

    Có thể cách này là cách hay và hiệu quả để dân chủ hóa đất nước. Chắc chắn có nhiều người tranh luận (cho rằng thế là phản động ở một bên và ở bên kia cho là quá chậm, không triệt để, cải lương,....) tôi rất mong được tranh luận trên tinh thần xây dựng và tôn trọng nhau.