Tại sao VN khó thu hút du học sinh

    Nguyễn Tuấn

    Giáo sư khoa Y trường ĐH New South Wales (UNSW), Australia

    website Sydney, Australia
    Tại sao VN khó thu hút du học sinh

    Trước đây, có dạo tôi cũng có một ước mơ như tác giả bài dưới đây 1. Đó là mơ ngày VN có thể thu hút du học sinh nước ngoài đến học. Nhưng theo thời gian, tôi không còn hi vọng điều này nữa, ít ra là trong tương lai gần.

    Tôi nghĩ các đại học VN sẽ khó thu hút sinh viên nước ngoài đến học vì:

    1. Các đại học VN chưa có uy tín trên trường quốc tế, vì chưa có những công trình nghiên cứu khoa học tốt. Đại đa số (75-80%) các công bố quốc tế hiện nay là do hợp tác quốc tế. Còn các công trình "nội địa" (như Nafosted) thì chất lượng quá thấp, chưa được đồng nghiệp quốc tế chú ý.

    2. Cơ sở vật chất quá nghèo nàn. Chỉ cần nhìn cái thư viện là đã ... nản. Còn phòng lab cho thí nghiệm khoa học thì ngay cả đại học hàng đầu của VN được Nhà nước ưu ái đầu tư cũng chưa đạt chuẩn và giúp đào tạo tốt.

    3. Chương trình học còn bị chi phối bởi chính trị nhiều quá. Không có nơi nào (có lẽ ngoại trừ Tàu) mà chương trình học lại có những môn như chủ nghĩa Mác Lê, lịch sử Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh.

    4. Trò thường theo thầy. Nhưng các giáo sư VN có danh tiếng trên thế giới còn quá ít, chưa đủ động lực để thu hút sinh viên nước ngoài. Nếu chỉ tính chỉ số H, một thông số quốc tế để đánh giá đóng góp của các nhà khoa học 2, số giáo sư VN có chỉ số H trên 20 chưa đến con số 10 người! Các giáo sư VN cũng ít tham dự hội nghị khoa học nước ngoài hay được mời giảng, nên chẳng mấy ai biết họ như thế nào.

    5. Đa số giáo sư, giảng viên và sinh viên chưa thạo tiếng Anh. Dù tất cả các giáo sư đều có những chứng chỉ tiếng Anh, nhưng trong thực tế thì trình độ tiếng Anh của họ rất hạn chế. Nói thì tàm tạm được, nhưng viết thì gần như bất khả thi. Với trình độ tiếng Anh như thế thì rất khó để du học sinh nước ngoài theo học.

    6. Văn hoá khoa học ở VN còn thấp. Từ văn hoá học thuật đến hội họp đều có nhiều điều chẳng giống ai.

    7. VN chúng ta còn nghèo, chưa đủ khả năng cấp học bổng cho sinh viên nước ngoài đến học.

    8. Môi trường chung quanh quá kém. Nhìn các đại học nước ngoài (như Hàn Quốc, Thái Lan) chúng ta thấy các khuôn viên của họ rất đẹp, và được thiết kế rất "học thuật", còn các đại học VN chỉ là những toà nhà hộp, như là văn phòng làm việc hơn là đại học. Ngoài ra, môi trường sống cũng chưa được tốt vì tội phạm khá cao và giao thông còn quá nhiều vấn đề.

    9. Bằng cấp từ VN chẳng làm tốt lí lịch sinh viên. Vì những lí do trên, một cái tên trường đại học VN không làm lí lịch của sinh viên sáng giá lên, nếu họ muốn tiếp tục theo học ở trường khác ở nước ngoài. Thử tưởng tượng sinh viên cầm mảnh bằng từ VN đi xin một suất postdoc ở Mĩ thì khả năng cạnh tranh rất thấp.

    10. Các đại học VN khó cạnh tranh với các đại học ở Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, hay gần hơn là Thái Lan, Mã Lai, Phi Luật Tân. Chẳng có một đại học VN nào nằm trong top 200 hay top 500 trên thế giới, thì rất khó cạnh tranh với các đại học trong vùng.

    Đó là chưa nói thể chế chính trị hiện nay chưa hẳn thân thiện với người nước ngoài, vì lúc nào cũng xem người ta là "yếu tố nước ngoài" (với hàm ý xấu). Dĩ nhiên, các đại học VN vẫn có thể thu hút sinh viên từ các nước bạn thân như Lào và Kampuchea, hay vài nước Phi Châu.

    Tham khảo: