Để sống hòa bình với bắt nạt ở bên ao

    Jonathan London

    Nhà Xã Hội học, Giáo sư trường ĐH City University of Hong Kong

    website Kowloon, Hong Kong
    Để sống hòa bình với bắt nạt ở bên ao

    Hãy tưởng tượng bạn có một người hàng xóm, mà sau nhiều thế kỷ tương đối hòa bình bắt đầu tham dự vào hành vi bắt nạt. Người hàng xóm này, thường cả kiêu ngạo lẫn không thể nói phải trái với ông ta, vừa giầu có vừa mang một cái gậy lớn, hãy kêu rằng cái ao dọc theo chiều dài đất của bạn và ở phía nam của lãnh thổ mình là tài sản không thể tranh cãi của mình và của nhà ông ta từ xửa từ xưa. Hàng xóm bắt nạt này cứ khư khư lời tuyên bố này là một thực tế lịch sử, dù có nhiều bằng chứng là ngược lại.

    Tệ hơn nữa, để thực thi các yêu sách của mình ngoài luật, người bắt nạt này đã bắt đầu xây dựng các hòn đảo ở các góc khác nhau của ao mà ông ta đang đặt các loại vũ khí rồi gần đây đã nói về kế hoạch cho phép người dân của mình đến sống. Từ trước đến nay ông ta đã sử dụng bạo lực và các đe dọa dùng bạo lực và hiện nay đang đưa dân của nhà mình vào một trận nổi giận, rồi nói với họ với phần còn lại của ao làng là ra để có được chúng. Trong khi gia đình của bạn đã đánh bắt cá trong ao này suốt nhiều đời, hàng xóm bắt nạt ấy tiếp tục quấy rối bạn và thậm chí đánh chìm và phá hủy thuyền của nhà bạn và phá hoại tàu thuyền ngư cụ, của cải của bạn. Gần đây, mô hình phá hoại này ngày càng tăng.

    May mắn thay bạn còn có mối quan hệ với hàng xóm khác. Một trong số họ, người sống gần đó và bạn thân thiện với họ cũng có khiếu nại rất giống với vấn đề của riêng bạn, và thậm chí đã phàn nàn với cấp chính quyền cao hơn. Than ôi, hàng xóm thân thiện này lại tương đối yếu và không rõ liệu các quyết định của cấp chính quyền cao hơn liệu sẽ có đủ quyền lực không, nếu như người hàng xóm bắt nạt bạn từ chối lắng nghe. Gần đây, động thái này chỉ tăng cường không đỡ. Bạn làm mọi nỗ lực để thể hiện sự phản đối của bạn về sự bắt nạt của ông hàng xóm một cách lịch sự. Đôi khi ông tỏ ra tủ tế gặp bạn, đôi khi lại từ chối gặp. Nhưng ông luôn vỗ vai kiểu bề trên và ngầm hỗ trợ kiểu hối lộ kết hợp với đe dọa. Một số thành viên trong gia đình có nói về sự trừng phạt của người anh, họ cười trong lo lắng và hy vọng về tình bạn. Những người khác thì suy tư.

    Một người hàng xóm cực mạnh sống ở khá xa nhà bạn; cho đến nay ông này thậm chí có thể được coi là một người ngoài cuộc. Nhưng tầm tay của người ngoài cuộc này có thể với dài tới ao nhà bạn và xung quanh cáo ao làng ấy và thực sự ông hàng xóm ngoài cuộc ấy đã hỗ trợ các “cộng đồng tốt” của ‘an ninh ao’ qua nhiều thập kỷ, chủ yếu là giữ người bắt nạt tại vùng ao làng ấy. Hơn thế nữa, người ngoài cuộc này duy trì sự hiện diện đáng gờm của ông ta trong vùng ao, ông ta có một liên minh lâu đời với người láng giềng yếu hơn của bạn, và đã cam kết sẽ bỏ qua sự bắt nạt bắt nạt hàng xóm của bạn. Hơi trớ trêu thay, người ngoài xa này trong nhiều thập kỷ qua đã đầu tư mạnh mẽ vào các doanh nghiệp kinh doanh được kiểm soát bởi hàng xóm bắt nạt và hai người này đã phát triển một mối quan hệ kinh doanh ồ ạt có lợi nhuận, điều đó đã giúp hàng xóm bắt nạt tích lũy sự giàu có và ảnh hưởng chưa từng có. Ý định thực hiện điều ảnh hưởng này, người bắt nạt đã tự gọi mình là một con sư tử thức dậy.

    Trong bối cảnh này, hàng xóm bắt nạt đã phát triển quen với việc bỏ qua các cảnh báo và khiếu nại của người khác trong làng và dùng hành vi phạm tội với họ cũng như lờ đi cả sự hiện diện của ông ngoài cuộc kia. Đắc thắng với ưu thế của mình, hàng xóm bắt nạt tiếp tục nỗ lực mới của mình và gửi kèm theo tới người xung quanh ao, tuyên bố ao là tài sản không thể tranh cãi của mình.

    Tuy nhiên, hàng xóm bắt nạt, người sống ngay bên cạnh cửa nhà bạn là người có khả năng tàn phá gia đình của bạn, bạn lại có một số phụ thuộc kinh tế vào người này, ông ta chắc chắn sẽ có hành vi phạm tội nếu bạn không tham gia một liên minh với sức mạnh bên ngoài. Hơn nữa, nhiều lợi ích của bạn phù hợp với quyền lực nước ngoài, đó là dù sao trường hợp mà các thành viên trong khối riêng của bạn rất dễ bị ảnh hưởng của hàng xóm bắt nạt qua hối lộ và các hình thức khác nhau của sự lừa dối. Trong khi đó, sự tin tưởng của bạn với người ngoài cuộc có tiềm năng hữu ích lại ít hơn 100 phần trăm do cuộc chiến của bạn với anh ta vài thập kỷ trước, mà gia đình bị tử vong và thiệt hại nặng nề.

    Cuối cùng, khả năng kháng cáo để được giúp đỡ và hỗ trợ tinh thần từ các nước láng giềng gần xa bị hạn chế không chỉ bởi ảnh hưởng của hàng xóm bắt nạt với họ mà còn do đối trọng tương đối thấp, trong đó bạn còn được nắm giữ ao không phải do hành vi ứng xứ của bạn trong ao, mà để nói với bạn rằng bạn đã chấp nhận đàn áp và trừng phạt nặng các thành viên trong gia đình của mình. Trong khi không ai thích một hàng xóm bắt nạt, thông cảm với bạn là hạn chế. Trong khi mọi người muốn tin tưởng bạn và bạn nên tham gia vào các thỏa thuận có thể thuyết phục hàng xóm bắt nạt để thay đổi cách của mình, có sự miễn cưỡng lẫn nhau. Bạn lo sợ hàng xóm bắt nạt và bạn sợ mất quyền kiểm soát của gia đình riêng của mình. Cũng không phải là bạn đặc biệt tốt trong nguyên tắc và mục tiêu giao tiếp của bạn. Điều này dẫn bạn bị hiểu lầm,và làm cho vấn đề tồi tệ hơn.

    Có lẽ bạn nên thử một cách tiếp cận khác. Bạn đã cầu xin hàng xóm bắt nạt mà không thành công, bây giờ bạn đã đủ thời gian để nhận ra rằng đây không phải chỉ là một vấn đề cá nhân, nó là một vấn đề của cộng đồng mà chỉ có thể được giải quyết bởi các cộng đồng rộng lớn hơn. Bạn thực hiện điều đó bằng cách thay đổi các quy tắc và cải thiện điều kiện trong hộ gia đình của bạn, bạn cũng có thể xây dựng lòng tin với các láng giềng của mình và muốn trở thành bạn với người bạn khác.

    Bạn thông báo cho cộng đồng mà không làm mếch lòng hàng xóm bắt nạt rằng bạn sẽ mời các nước láng giềng cũng như người ngoài cuộc thân thiện đến thăm ngôi nhà của bạn và sử dụng các bến cảng của bạn một cách thường xuyên, như vậy bất kỳ hành động nào của hàng xóm bắt nạt để cản trở việc truy cập bởi bất kỳ phương tiện nào đến hộ gia đình bạn và nguồn nước nhà bạn sẽ được xem như là một cuộc tấn công vào các hộ gia đình khác. Trong khi đó, điều cũng nằm trong quyền lợi của bạn, là bạn phải đồng thời tránh các hành động mà hàng xóm bắt nạt sẽ coi là hành động chống lại họ. Điều khó khăn với hàng xóm bắt nạt là họ không thể quyết định ai có thể tới nhà của bạn. Xây dựng (giải pháp) trên hỗ trợ cộng đồng và một kết quả một cuộc họp gần đây mà tại đó hàng xóm bắt nạt làng đã không có mặt, bạn giải quyết với hàng xóm của bạn để xử lý các vấn đề liên quan với các quan tòa làng, thậm chí là hàng xóm bắt nạt đã tuyên bố sẽ không tuân theo kết quả của nó.

    Trong khi duy trì quan hệ tốt nhất có thể với hàng xóm bắt nạt, bạn phải vượt qua cây gây và củ cà rốt của mình và giảm dần sự phụ thuộc kinh tế vào anh ta, không phải là việc dễ dàng, cho khuynh hướng tự quan tâm của một số người trong hộ gia đình của bạn. Cuối cùng, với sự đốc thúc dai dẳng của các thành viên trong gia đình bạn cần có một cuộc họp gia đình và công bố các quy định về hộ gia đình của bạn sẽ thay đổi có hiệu lực ngay lập tức và các thành viên trong gia đình của bạn sẽ sống dưới cùng một quy tắc, một quyết định mà quyết định này chiến thắng bạn ngay lập tức một cách tôn trọng trước toàn thể làng xóm và cho phép khả năng có một nền hòa bình lâu dài, trong đó hộ gia đình của bạn và tất cả các thành viên của nó là độc lập hơn và tự do hơn và có thể sống trong hạnh phúc và tự do mà không sợ hãi. Có lẽ vậy.