Xâm hại tình dục trẻ em: Ai bỏ mồi ngon cho sói?

    Phạm Gia Hiền

    Nhà báo

    website Hà Nội, Việt Nam
    Xâm hại tình dục trẻ em: Ai bỏ mồi ngon cho sói?

    Vụ việc danh hài Minh “béo” bị bắt giữ tại Hoa Kỳ vì hành vi quấy rối tình dục trẻ em đang gây xôn xao dư luận. Tuy nhiên, với việc báo chí bắt đầu chuyển sang cung cấp những thông tin liên quan đến tài sản của danh hài, những vai diễn nổi tiếng của anh ta, hay nhà tù nơi anh ta đang bị tạm giam, cho thấy vụ việc đang được chú ý như một scandal thường thấy của giới showbiz. Không, đó là một trường hợp điển hình của vấn nạn quấy rối và lạm dụng tình dục trẻ em đang diễn ra ngày càng phổ biến ở Việt Nam, và đây cần được xem là một cú huých mạnh để thức tỉnh nhận thức của xã hội về loại tội phạm bệnh hoạn này.

    CHUYỆN CỦA TRUNG

    Trung là 1 cậu trai khá lạ. Mang 2 dòng máu Việt Nam và Hungari, Trung to cao, đẹp trai, có nhiều tài lẻ, nói chuyện rất tự tin, dễ mến. Trong 3 năm qua, Trung đã một mình lang thang khắp đầu Nam cuối Bắc, sống với những tài lẻ cậu học được trong thời gian ở nước ngoài. Ngoài việc thạo nhất là làm bartender, Trung còn làm ảo thuật gia đường phố, phục vụ quán cà phê, dạy nhảy (cậu thạo cả khiêu vũ cổ điển lẫn các điệu hiphop, breakdance…), môi giới bất động sản, cùng nhiều nghề khó gọi tên khác. Cậu trai mới ngoài 20 ấy có thói quen uống rượu mạnh từng ngụm lớn, và hút “cỏ” (marijuana). Rất ít người biết rằng, lối sống bất cần đến ngày mai của Trung, là bởi cậu hoàn toàn hoang mang về giới tính của mình. Trung không thích phụ nữ, cũng không đồng tính, vấn đề là cậu không có một chút cảm hứng tình dục nào. Chuyện bắt đầu khi Trung còn rất bé, cậu thường xuyên bị 1 người đàn ông lớn tuổi hàng xóm sờ mó bộ phận sinh dục. Phần vì không ý thức được, phần vì sợ hãi (kẻ xâm hại Trung là 1 gã côn đồ nổi tiếng trong khu phố), Trung im lặng. Và việc đó kéo dài gần như hàng ngày, cho đến tận khi gia đình Trung chuyển hẳn sang Hungari và mang cậu theo. Đó là năm cuối cấp 2, nghĩa là Trung đã bị quấy rối tình dục trong khoảng 5-6 năm ròng rã.

    Môi trường phương Tây rất cởi mở với vấn đề tính dục, Trung có bạn gái và quan hệ tình dục lần đầu tiên năm 17 tuổi. Nhưng đến lúc đó, Trung mới nhận ra, cậu không hề muốn có đụng chạm thể xác với người khác, đúng hơn là ghê sợ. Trung hoang mang, và không thể thoát khỏi ám ảnh về sự lạm dụng đã xảy ra với mình suốt thời thơ ấu. Cố gắng hoàn thành cấp phổ thông trung học, 18 tuổi, Trung bỏ về Việt Nam. Cậu không lý giải được vì sao nhất định lại phải về nước, nơi mà phần tối tăm nhất của ký ức trỗi dậy mạnh mẽ hơn, nhưng Trung nói – cậu biết mình vĩnh viễn không thể tiếp nhận thêm những con người khác, ở một xã hội khác, một quốc gia khác. Trung cũng cho rằng, đã là quá muộn để cậu có thể chia sẻ câu chuyện với bố mẹ, người thân. Bởi vậy, Trung lựa chọn một cuộc sống không bạn bè thân thích, và nhất là không có bạn tình.

    ĐỊNH KIẾN VĂN HÓA HAY CHỦ QUAN NGỜ NGHÊCH?

    Những trường hợp như Trung không phải là hiếm ở Việt Nam. Năm 2015, Tổ chức ActionAid tại Việt Nam thực hiện một khảo sát với hơn 2.000 đối tượng trên cả nước, và đưa ra kết quả: có tới 87% phụ nữ và trẻ em gái Việt Nam từng bị quấy rối tình dục - một dạng phổ biến nhất của bạo lực tình dục - ở những mức độ khác nhau (riêng trẻ em nam thì chưa bao giờ có một cuộc điều tra trên diện rộng về tình trạng bị xâm hại tình dục). Đó là một con số cao đến mức đáng sợ. Nhưng lý do thì không khó hiểu.

    Rất nhiều người ám ảnh với cảnh huống tương tự như Trung khi còn bé. Một vài “đàn anh” ngồi hàng nước đầu phố, gọi lại, bắt tụt quần ra búng “chim”. Một bà cô đến nhà, bế bé trai, rồi tay mân mê “chim”, miệng cười đùa với bố mẹ đứa nhỏ về sự tự hào khi sinh ra một “thằng cu”. Một ông bác gọi cháu bé vào nhà tắm nhờ kỳ lưng, rồi phô bày cơ quan sinh dục. Một ông già tốt bụng hàng xóm cho vài chiếc kẹo rồi gạ “chơi cưỡi ngựa nhong nhong trên bụng”.

    Không ai dám chắc, những hành động đó là vô tình hay hữu ý, có mục đích tính dục hay không, nhưng hầu hết những đứa trẻ – sau hàng chục năm trời – vẫn nhớ. Đó chính là sự ám ảnh, là những tổn thương tâm lý.

    Vấn đề là, mặc dù những ám ảnh hay sẹo tâm lý là giống nhau, nhưng quan điểm về tính dục, về đụng chạm thân thể, về giới hạn an toàn của thể xác của Việt Nam lại có nhiều điểm khác biệt so với thế giới. Sự khác biệt này một phần do luật pháp, nhưng phần lớn lại do văn hóa và nhận thức xã hội.

    Chẳng hạn, các chuyên gia về tâm lý thế giới cơ bản thống nhất với 15 biểu hiện quấy rối tính dục là:

    1. Theo đuổi một ai đó mà người ta không thích, thậm chí có thái độ sợ sệt.
    2. Mời đối tượng đi chơi để lợi dụng quan hệ tình dục.
    3. Thường xuyên nói chuyện phiếm về giới tính và những lời bông đùa về sinh hoạt tình dục.
    4. Đánh giá khả năng tình dục của ai đó.
    5. Luôn bình luận và nói bóng gió về những chuyện liên quan đến tình dục.
    6. Gửi tin nhắn, viết thư với nội dung về sinh hoạt tình dục.
    7. Động chạm, vuốt ve, bóp nắn, sờ mó lên cơ thể của người khác.
    8. Những câu hỏi bâng quơ nhưng nhằm mục đích tình dục.
    9. Đe dọa, mua chuộc, bắt ép gián tiếp hay trực tiếp nhằm mục đích quan hệ tình dục.
    10. Có lời nói, cử chỉ khêu gợi tình dục.
    11. Nhìn chằm chằm vào những bộ phận gợi dục trên cơ thể người khác.
    12. Trưng bày những hình ảnh, bức tranh minh họa tình dục.
    13. Vẽ bộ phận sinh dục.
    14. Cưỡng hiếp hay cố gắng chiếm đoạt tình dục.
    15. Tung tin đồn lung tung về quan hệ tình dục của ai đó.

    Nếu đối chiếu với 15 biểu hiện này, thì có những điều lại rất bình thường – thậm chí là chủ đề yêu thích - với người Việt Nam, như là chuyện phiếm về tình dục, đánh giá khả năng tình dục của người khác, có lời nói cử chỉ khêu gợi tình dục hay là tung tin đồn về quan hệ tình dục. Đối với trẻ em, thì gần như mọi lời nói, hành vi ứng xử đều quá mức thoải mái, không mấy khi gặp trở ngại, và trẻ em cũng ít khi được giáo dục để có những quy tắc tối thiểu trong bảo vệ bản thân trước các dạng xâm hại.

    Điều đó dẫn đến một thực tế, đó là ở nước ta, chỉ có những phiên tòa xét xử khi hành vi xâm hại đã đến mức nghiêm trọng (cưỡng dâm, kết hôn với trẻ em vị thành niên…), còn những hành vi quấy rối bằng ngôn từ hay lạm dụng bên ngoài cơ thể thì nhởn nhơ, ngay cả khi kéo dài và gây hậu quả xấu cho bị hại. Lấy ngay dẫn chứng danh hài vừa bị bắt tại Mỹ vì có hành vi gạ gẫm quan hệ tình dục với bé trai 14 tuổi (mà sau đó chính cảnh sát Mỹ đóng giả). Nhưng suốt nhiều năm trước đó, tại Việt Nam, diễn viên hài này đã nhiều lần bị tố cáo với những hành vi quấy rối tình dục, nhưng anh ta chỉ việc chối bay, và cũng không có cơ quan chức năng nào can thiệp.

    Tương tự, những vụ việc như Sầm Đức Xương (nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Việt Vinh, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang), cho đến khi bị phát giác và đưa ra tòa năm 2009, đã gạ gẫm và mua dâm hàng chục học sinh cấp 3 ngay trong chính trường mình làm hiệu trưởng. Hay mới đây nhất, Đỗ Văn N. – bảo vệ trường tiểu học La Pán Tẩn đã bị bắt giữ vì lạm dụng thân thể hàng chục em nhỏ chỉ từ 5 -10 tuổi. Trong tất cả các dẫn chứng này, những nạn nhân đều không đủ nhận thức để tố giác ra pháp luật, và những kẻ ấu dâm nhởn nhơ phạm tội trong nhiều năm ròng.

    Trên thực tế, có nhiều phụ huynh đã ý thức được điều này, và tự xây dựng nên những “hàng rào phòng vệ từ ý thức”. Chị Vân Anh có 1 con gái đang đến tuổi dậy thì và 1 cháu trai còn đi học mẫu giáo. Cả 2 cháu, ngay từ nhỏ đều được mẹ dạy rất kỹ về ý thức bảo vệ bản thân, không cho phép người khác tự ý đụng chạm, không tùy tiện nghe theo người lớn đến nơi vắng người, hoặc làm những việc khác thường. Nguyên tắc này không loại trừ bất cứ một người lớn nào, kể cả thày cô giáo hay họ hàng. Tuy nhiên, chính chị Vân Anh cũng phải thừa nhận rằng, việc các con tuân thủ theo những nguyên tắc ấy khiến nhiều khi các cháu gặp phản ứng từ người lớn, thậm chí bị xa lánh (theo kiểu “nó ghê gớm,không nên dây vào”).

    Những đứa trẻ có quyền được sống trong môi trường lành mạnh và an toàn. Môi trường ấy không tự sinh ra, nó cần những người lớn có nhận thức và trách nhiệm xây dựng nên, và bảo vệ.