Chết cá cũng là cơ hội

    Jonathan London

    Nhà Xã Hội học, Giáo sư trường ĐH City University of Hong Kong

    website Kowloon, Hong Kong
    Chết cá cũng là cơ hội

    Cùng với vụ chặt cây ở ngoài bắc năm ngoài và cộng với vô số vụ khác nữa, việc ông Giám Đốc Formosa nói ‘phải chọn hoặc nhà máy, hoặc cá tôm’ có thể được xem là một bước ngoặt nếu lời tuyên bố quá vớ vẩn và xúc phạm này giúp cả dân lẫn nhà nước Việt Nam có một bước ngoặt trong du luận và môi trường chính sách đối với môi trường.

    Nạn phá hủy môi trường ở Việt Nam đã lên mức hết sức lo ngại. Phải chăng ta đã đến lúc quyết định? Phải chăng ta đang thấy sự phát triển của một phong trào môi trường lành mạnh ở Việt Nam? Thay vì hỏi “có quá muộn không?” ngày càng nhiều người đang hỏi “chúng ta phải và có thể làm gì bây giờ?”

    Lời tuyên bố của ông giám độc đã nêu một cách suy nghĩ lỗi thời cũng như phản ánh một động thái vô trách nhiệm. Chắc là ông không phải là người duy nhất còn mặc bệnh này. Chắc là có nhiều cá lớn và nhỏ trong các ngành, các cấp còn ‘duy trì’ một thái độ thiếu nghiêm tức đối với môi trường hoặc xem môi trường là không quan trọng mấy.

    Vụ chết cá này là hết sức buồn và đã làm cho nhiều người giận. Nhưng không nên giả định đây là vấn đề với một giám độc hay một nhà mấy. Quan trọng hơn cả là vụ này giúp những nỗ lực đa dạng để có được một nhà nước minh bạch và có năng lực và hiệu quả cao, thậm chí một xã hội pháp quyền hay pháp trị.

    Tôi xin đề nghị vụ này cũng là một cơ hội rất tốt cho tân TT Nguyễn Xuân Phúc (tốt hơn cả vụ Cafe Xin Chào to lớn ấy) để càn thiệp và cho ‘dân ta’ thấy có một TT như thế nào. Vì việc có những nhà máy, công nghệ, và quá trình sản xuất công nghiệp và nông nghiệp bẩn và nguy hiểm là một vấn đề quốc gia. Mặt cách, đùng giả định ai sẽ “cứu nước.” Phải đa chiều. Phải dân chủ.