Cá chết ở Hà Tĩnh và ứng xử của các bên

    Phạm Gia Hiền

    Nhà báo

    website Hà Nội, Việt Nam
    Cá chết ở Hà Tĩnh và ứng xử của các bên

    Về vụ cá chết ở Hà Tĩnh, cần có thời gian để:

    • Cơ quan chức năng: Tiến hành các cuộc kiểm tra từ nhiều chiều (nguồn nước, mẫu thủy sản chết dạt vào bờ, địa chất đáy biển, mẫu nước thải từ KCN Formosa...)
    • Báo chí: Tìm kiếm tài liệu và tiến hành các điều tra độc lập, cũng từ nhiều chiều.
    • Công chúng: Nghe và đọc nhiều chiều hơn, hạ bớt hỏa, tạm ngừng chửi nhau.
    • Formosa: Chờ công chúng hạ hỏa.

    Chỉ có 1 phía duy nhất cần phải nhanh, càng nhanh càng tốt, đó là người dân ở Vũng Áng. Không, giờ là cả Hà Tĩnh, cả miền Trung.

    Cá chết vì đâu? Có phải Formosa xả thải độc không? Nếu không thì vì sao? Mức độ nhiễm độc môi trường và hải sản đến đâu? Bao giờ thì tình trạng này chấm dứt? Có để lại hậu quả lâu dài không? Ngư dân cần câu trả lời càng sớm càng tốt.

    Bởi vì, cứ cho rằng cá chết gần bờ không ảnh hưởng tới việc đánh bắt xa bờ của họ, thì rõ ràng những tin đồn khiến việc tiêu thụ hải sản của họ gặp khó khăn. Thương lái chắc chắn sẽ tận dụng thời cơ để ép giá. Nhìn xa hơn, thậm chí cả nguồn thu từ du lịch cũng sẽ ảnh hưởng, mà hè thì đến rồi.

    Trong chuyện này, khẩn trương tìm ra nguyên nhân và khắc phục là việc của cơ quan chức năng, còn tỉnh táo và chia sẻ với ngư dân chính là việc của chúng ta.

    Năm 2008, khi vụ Vedan xả thải đầu độc sông Thị Vải bị phanh phui, dư luận cũng đã sôi sùng sục 1 phen chả khác gì bây giờ. trong 2 năm liền, sau khi tiến hành đủ các loại kiểm tra và xử phạt, cuối cùng thì Bộ Tài nguyên Môi trường phạt Vedan 267,5 triệu và truy thu phí bảo vệ môi trường 127 tỷ. Chuyện lẽ ra đã dừng ở đó, nếu như không có 1 anh nông dân - vâng, chỉ 1 thôi - tên là Nguyễn Lam Sơn, đã đại diện cho hàng nghìn nông dân sống 2 bên sông Thị Vải, từ TP.HCM, đến Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, đứng đơn kiện Vedan đòi bồi thường. Cuối cùng, đến năm 2011, Vedan chấp nhận đền bù cho nông dân, ngư dân 3 tỉnh thành số tiền 220 tỷ đồng.

    Đó là vụ xử lý ô nhiễm môi trường kinh điển nhất, lớn nhất, và tương đối công bằng nhất với người dân Việt Nam, tính đến thời điểm này. Và tôi nhắc lại tình tiết về anh nông dân Nguyễn Lam Sơn, để quý vị đang hùng hục gõ bàn phím -bất kể ở phe nào - nhớ rằng cuối cùng thì ai bảo vệ đến cùng quyền lợi của người nông dân, ngoài chính họ.

    Tuy nhiên, từ vụ Vedan đến bây giờ thì sự đã rất khác rồi. Với câu trả lời báo chí chiều nay của Giám đốc đối ngoại Formosa, chúng ta cần nhìn nhận thẳng vào 1 thực tế: Việt Nam không phải là môi trường đầu tư hấp dẫn - và lợi thế cạnh tranh gần như duy nhất của chúng ta, đó là Nhắm Mắt Chấp Nhận Trả Giá.
    Đó là một câu trả lời cực kỳ quý giá và thẳng thắn. Họ đã nói rồi, giờ đến phiên chúng ta đi mà tự nghĩ.