Đối đáp về quyền biểu tình

    Lê Nguyễn Duy Hậu

    a free-thinker

    website Sài Gòn
    Đối đáp về quyền biểu tình

    Mình thấy có nhiều người chỉ trích các cuộc biểu tình vừa qua với nhiều lý lẽ khác nhau. Bản thân mình không phải người nghiên cứu chuyên nghiệp về quyền biểu tình nhưng có sự yêu thích nhất định với luật về quyền con người. Cho nên mình muốn đưa ra một vài tranh luận đối đáp các luận điểm của những người “phản đối biểu tình”, hy vọng sẽ cung cấp cho các bạn thêm một vài thông tin. Tất nhiên, đã gọi là quyền thì làm hay không làm do các bạn quyết định. Nếu sau khi đọc bài viết này, các bạn vẫn cảm thấy biểu tình là một việc vô bổ thì đó là quyền của các bạn, nhưng ít nhất thì các bạn cũng đã có thêm thông tin để đưa ra quyết định.

    1. Biểu tình ở Việt Nam là bất hợp pháp?

    SAI. Biểu tình ở Việt Nam là một quyền công dân cơ bản được ghi nhận tại Điều 25 của Hiến pháp: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định.” Nhiều người vin vào việc chưa có luật biểu tình để nói rằng biểu tình ở Việt Nam là “chưa hợp pháp”. Sai nốt. Công dân có quyền tự do ngôn luận, Việt Nam không có luật về ngôn luận, chẳng lẽ công dân không được quyền nói?

    Lực lượng chấp pháp Việt Nam đôi khi sử dụng Nghị định 38 năm 2005 về cấm tụ tập đông người để nói rằng các cuộc biểu tình ở Việt Nam do có trên 5 người nên đều bất hợp pháp. Cũng sai nốt. Hiến pháp 2013 quy định quyền con người, quyền công dân “chỉ bị hạn chế theo quy định của luật” (Điều 14.2). Luật thì phải do Quốc hội ban hành. Nghị định không phải là luật.

    2. Biểu tình ở Việt Nam chẳng đem lại ích lợi gì cả mà còn xâm phạm các quyền của người khác như quyền tự do đi lại, tự do kinh doanh?

    SAI. Trước tiên, cần phân biệt tính hợp lý và tính hợp pháp của một sự việc. Biểu tình có thể không đem lại một lợi ích cụ thể, nhưng nó không bất hợp pháp. Do đó không thể cấm hoặc đàn áp một cuộc biểu tình chỉ vì nhà cầm quyền thấy nó không hợp lý được. Bạn không thông minh hơn người khác để phán xét cái gì người ta làm là hợp lý hay không.

    Mặt khác, biểu tình cũng như nhiều quyền khác không phải sinh ra để giải quyết vấn đề. Không phải người dân làm gì cũng là để cứu cái này, bảo vệ cái kia. Ở đây, biểu tình là để cho người dân có cơ hội biểu lộ tình cảm của mình về một điều gì đó. Nó cũng là cách để gửi thông điệp đến cho chính quyền và các đối tượng khác về thái độ của dân chúng.

    Tất nhiên, khi một cuộc biểu tình diễn ra thì một số đối tượng khác sẽ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên cần xét xem cái gì là quan trọng hơn và cần được bảo vệ hơn: một xã hội dân chủ hay một con đường cho các bạn đi chơi? Khi trật tự đô thị dọn dẹp lòng đường, sao không ai đặt vấn đề? Câu hỏi về giới hạn của quyền biểu tình đáng lý ra sẽ được giải quyết nếu có luật biểu tình. Một lần nữa, bạn nên đem câu hỏi này để hỏi đại biểu Quốc hội của bạn chứ không phải để chỉ trích đoàn biểu tình. Quốc hội mới là người nợ dân.

    *Chạy xe ngoài đường bấm còi inh ỏi sao cũng ít khi thấy ai hỏi quyền của người khác bị xâm phạm thế nào?

    3. Biểu tình là chống Nhà nước, là sẽ gây bạo loạn

    SAI. Cho dù nghị Phước có đem từ điển Anh Mỹ ra thì cũng sẽ là ngụy biện nếu nói biểu tình chỉ để chống Nhà nước. Cần phải hiểu, không ai cổ súy cho một cuộc biểu tình bạo lực, bạo loạn. Cái mà người dân thực hành là quyền biểu tình ôn hòa (peaceful demonstration). Trong tất cả các cuộc biểu tình ôn hòa, lực lượng cảnh sát đóng vai trò là người bảo vệ và giữ trật tự cho cuộc biểu tình.

    Cũng cần nói thêm là mọi người thường quy chụp biểu tình với bạo loạn từ kinh nghiệm ở Bình Dương. Cái mọi người thường quên đó là khi công nhân Bình Dương gây loạn trong suốt vài tiếng đồng hồ, không có một bóng dáng công an nào xuống giữ trật tự. Vì thế, lỗi của cuộc bạo loạn Bình Dương với công nhân là một, thì với công an Bình Dương phải là mười.

    Mà chính quyền Việt Nam vững mạnh lắm, nhân dân đồng lòng lắm, một cuộc biểu tình không lật đổ được ai đâu.

    4. Tôi thấy biểu tình ở Việt Nam rất lôm côm, không ai tổ chức, không thông điệp rõ ràng, vậy bạn đi làm gì

    Một lần nữa, không ai ép ai thực hiện quyền của mình, cho nên đường chất vấn tính hợp lý của việc ai đó làm hay không làm điều gì. Miễn là tôi không lôi kéo bạn đi biểu tình, bạn cũng đừng chỉ trích người đi biểu tình. Người nào việc nấy.

    5. Đi biểu tình ở Việt Nam toàn là bị kích động, nếu không thì là do Việt Tân trả tiền.

    Nói vậy là coi thường người khác. Đa số những người nói câu này một là… dư luận viên, hai là những người muốn chứng tỏ ta đây tỉnh táo hơn người khác. Nóng 40 độ C và nắng nổ đầu, ai mà kích động nổi hàng trăm con người bỏ ăn, bỏ việc để đi biểu tình?

    Còn chuyện trả tiền thì mình nghe lâu rồi nhưng chưa thấy bằng chứng bao giờ. Một tin đồn khác là các anh an ninh áo xanh chặn biểu tình được trả 150.000 đồng/ ngày. Chưa biết thực hư ra sao.

    Mà nói thật là lý lẽ này nghe rất giống ngày xưa trẻ con bị dọa là không ngoan thì bị ông Kẹ bắt cóc hay mẹ Mìn cắt lưỡi. Sao lúc đầu thì tỉnh táo lắm, khuyên can mọi người chớ vội kết luận điều gì cho đến khi có bằng chứng khoa học, phải thận trọng này kia mà tới khi đọc vài tin vài cảnh báo là tin ngay có “phản động” giựt dây thế?

    6. Đảng và Nhà nước đã hỗ trợ dân miền Trung rồi, biểu tình chi nữa?

    Đó là hai việc hoàn toàn khác nhau. Hỗ trợ là hỗ trợ tạm thời để dân miền Trung bớt khổ (và để chấm dứt một cuộc biểu tình khác đang diễn ra ở Quảng Bình) chứ biển thì vẫn ô nhiễm, cá thì vẫn chết, Bason thì vẫn bị đập, và cáp treo thì vẫn được xây. Vả lại, biểu tình ở đây còn là để đòi sự minh bạch thông tin và thể hiện sự thất vọng với độ nhiễu thông tin và chậm trễ, thiếu hiệu quả của chính quyền trong suốt 3 tuần. Với nói nghe, tiền mà Đảng và Nhà nước lấy ra để cứu dân miền Trung đâu phải lấy từ thóc gạo của ông vua bà chúa nào. Tiền đó là tiền thuế của mình, của bạn, của ba mẹ bạn đó. Cho nên Nhà nước cũng không có công lao gì to tát đâu. Đó là trách nhiệm của họ.

    7. Dân miền Trung thiệt hại thì mắc mớ gì dân Hà Nội và Sài Gòn biểu tình?

    Một, cá bạn ăn bị nhiễm độc thì bạn có quyền mắng.

    Hai, ai không ăn cá thì cũng ăn muối. Muối nhiễm độc thì cả họ chết hết.

    Ba, việc mình là dân Sài Gòn hay Hà Nội xót xa với miền Trung có gì là sai?

    8. Toàn nói chuyện to tát, sao không ngon giữ vệ sinh môi trường trước đi?

    Ngụy biện. Sao bạn biết mình không giữ vệ sinh môi trường? Ít nhất người biểu tình hôm qua chẳng ai đạp chân lên cỏ cả, toàn các anh chị an ninh làm vậy.

    Mà còn bạn thì sao? Sao không ngon giữ vệ sinh môi trường luôn đi. Làm gương đi.

    9. Thanh niên sinh viên thì lo học đi, rửng mỡ. Cuộc sống đang yên đang lành toàn đi phá làng phá xóm.

    Khổ thân sinh viên, trên 18 tuổi rồi mà bị đối xử như trẻ con. Nếu muốn thanh niên, sinh viên chỉ lo học thì bớt dạy về Lý Tự Trọng, Võ Thị Sáu, Kim Đồng, hay Lê Văn Tám hộ cái.

    Cuộc sống mà bình yên thật sự thì có kích động cỡ nào cũng chẳng ai đi biểu tình đâu ạ. Giờ khơi khơi có người kêu bạn ra đường dăng nắng bạn có đi không? Bình yên chỉ là bề mặt mà thôi. Dân không phẫn nộ thì chẳng bao giờ có biểu tình.

    10. Đòi hỏi nhiều quá, đừng quên Bác Hồ đã từng nói “đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta…”

    Thứ nhất, câu này là của J.F.Kennedy, tổng thống Mỹ có công… đưa cố vấn vào miền Nam.

    Thứ hai, Nhà nước nó khác với Tổ quốc. Nhà nước tạo ra để phục vụ dân, ăn tiền thuế của dân, vì dân phục vụ. Cho dù có chống Nhà nước thì cũng không phải là chống Tổ quốc. Sao đi ăn nhà hàng mà nhân viên phục vụ tệ một tí là đã phùng mang trợn má còn tới lượt Nhà nước làm ẩu trong khi hàng năm dân đóng góp cả trăm ngàn tỷ thì lại rón rén thế?

    11. Câu hỏi phụ: tác giả note này có chống Nhà nước không?

    Dạ không ạ. Mình hoàn toàn không chống Nhà nước. Trái lại, mình muốn Nhà nước và xã hội tốt đẹp lên bằng phản biện xã hội và quyền công dân, quyền con người. Mình không có tham vọng chính trị, không cơ hội chính trị, không suy thoái đạo đức. Mình thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của bản thân với Nhà nước, bao gồm đóng thuế, bảo hiểm xã hội... Thậm chí, công việc của mình là hướng dẫn cho các nhà đầu tư thực hiện đúng luật Việt Nam (bao gồm cả việc không hối lộ quan chức, chạy chọt dự án, không xả thải ra môi trường...) Mình sẽ thực hiện quyền bầu cử vào ngày 22.5 và sẽ bầu rất có trách nhiệm và sẽ tiếp tục cống hiến cho sự phát triển và tốt đẹp của xã hội bằng tranh luận cởi mở và thông tin đa chiều. Xin hứa ạ.