Cá & sông Hồng

    Hoàng Đinh Đức

    Nhà báo

    website Hà Nội
    Cá & sông Hồng

    Đây là chú Quang. Chú Quang đánh cá ở sông Hồng. Suốt gần 20 năm, chú là một người bán gốm dọc bờ sông. Cả nhà ngồi trên thuyền, cứ men theo bờ sông xuôi xuống từ Vĩnh Phú, bán gốm cho những làng ven sông. Cắm thuyền bên bờ, đem gốm lên bờ, có lúc được tiền, còn không thì đổi lấy gạo muối sống qua ngày. Bây giờ không buôn bán được như thế nữa. Bây giờ làng ven sông không còn là làng ven sông nữa, nền văn minh được gây dựng quanh bờ sông con đê giới trẻ chúng tôi chỉ còn biết qua sách vở. Thuyền neo lại ở ngoài Hà Nội, vợ chú dắt xe thồ vào phố chạy marathon với dân phòng để bán gốm rong. Còn chú mượn một con thuyền tôn, đi giăng lưới đánh cá nhỏ ven sông.

    Nhưng giờ thì cá sông Hồng cũng đã hết. Loanh quanh trong vũng cạn không còn cá nữa. Chúng tôi ngỏ ý đóng cho chú một con thuyền tôn, không quá nhiều tiền, đề nghị rất tha thiết, nhưng chú ngần ngừ rồi không thấy nói năng gì nữa. Có lẽ là thật sự không còn cá. Ông Quang đi đánh cá theo thói quen.

    Chú Quang như thế đã chứng kiến cả sự suy sụp của một trạng thái văn hoá - những cộng đồng dân cư ven sông, và sự suy sụp của môi trường dòng sông này. Mấy mươi năm sống bám vào dòng sông, và bây giờ chú không còn biết làm gì nữa. Cuộc đời ông là cuộc đời dòng sông. Chú ngồi đấy trong cái lều gần khu trồng quất Quảng Bá, mỗi ngày phun thuốc 4 lần, thấy bảo phải trả cho chính quyền địa phương ít tiền lót tay để dựng cái lều ở đấy, không kế sinh nhai.

    Thủ tướng Phúc, nếu dự án liên-hoàn-thuỷ-điện trên sông Hồng là của ngời tiền nhiệm, thì bây giờ chúng tôi chờ ông làm một anh hùng. Tôi sẽ thực tâm coi ông là thế, nếu ông làm thế.