Hãy là con người "bất bạo động"

    Khuyết Danh

    Nơi lưu trữ những bài viết giá trị của các tác giả khuyết danh hoặc chưa tham gia hội Nhà Báo Tự Do.

    Hãy là con người "bất bạo động"

    Bất công, nghèo đói, tham nhũng, đạo đức suy đồi, môi trường sống bị huỷ diệt, đất nước đang cần kề với hoạ xâm lăng. Đứng trước những vấn nạn đó, ai trong chúng ta không khỏi buồn phiền, khỏi lo âu, khỏi thao thức trước vận mệnh dân tộc. Chúng ta tự hỏi: làm cách nào để đưa đất nước ra khỏi bùn lầy của những bất công, giả dối, ích kỷ, tham lam, ngu muội, thù hằn đây?

    Bạo lực ư?

    Điều này không thể, và không đáng để dùng. Không thể vì chúng ta không được trang bị để hành động vũ trang đúng cách, không đủ khí tài để chống lại hệ thống công quyền đang tàn phá đất nước. Bọn họ sinh ra từ nòng súng và dối trá, nên chúng ta không thể đối đấu với bọn họ bằng chính sức mạnh đó. Bạo lực không đáng để dùng vì con đường của bạo lực sẽ là bất công, lòng hận thù, và dối trá. Tất cả những gì đang tàn phá đất nước này không phải là hận thù, lòng tham, dối trá, bất công sao.

    Chúng ta đã chán ngán những điều đó, chúng ta muốn hoà bình thật sự, công lý thật sự, yêu thương thật sự. Vì không muốn sống trong dối trá, trong bất công, trong lòng tham vô hạn đó mà chúng ta tranh đấu. Vậy con đường nào để cứu nguy cho dân tộc đây? Bất bạo động là con đường đúng nhất, tốt nhất và hiệu quả nhất mà chúng ta cần để đạt được tự do, dân chủ và nhân quyền. Nhưng bất bạo động là gì? Làm thế nào để thực hiện bất bạo động trước những gì đang xảy ra?

    Bất bạo động là gì?

    Nó phải chăng là một hệ thống tư tưởng, niềm tin đạo đức nào đó chăng? Chắc chắn bất bạo động muốn truyền đạt được với người khác, nó phải thông qua từ ngữ. Từ ngữ là tư tưởng, nhưng hơn cả tư tưởng thuần tuý, bất bạo động là cái gì đó rất thực tế, mạnh mẽ và đầy hiệu quả. Vậy phải chăng nó là phương pháp đấu tranh với những hình thức bất tuân dân sự như: biểu tình, tuyệt thực, tự thiêu, đàm phán, vân vân để đạt được những lợi ích chính trị? Cũng không phải thế, bởi nếu bất bạo động chỉ là công cụ cho các hoạt động mang tính quyền lực thì nó không thể mang lại hoà bình thật sự, tự do thật sự, yêu thương thật sự. Vậy bất bạo động thực sự là gì?

    Bất bạo động là không bạo lực, không hận thù, không ích kỷ, không gian dối Bên Trong. Nó là yêu thương, là hoà bình, là công lý Bên Trong con người bạn. Nếu chúng ta ôn hoà bên ngoài nhưng lòng đây hận thù, thì trước sau chúng ta cũng bạo lực với kẻ khác. Ôn hoà phải đi từ bên trong ra bên ngoài. Ôn hoà này không phải là không có chống trả bên ngoài, nhưng nếu có chống trả nó cũng là chống trả không phải để gây hận thù, gây bất công, gây oan trái lên người khác. Sức mạnh của bất bạo động này không phải là đứng trơ trơ ra trước bất công của người khác, cũng không phải sẵn sàng tấn công người khác khi họ yếu thế. Con đường mà bất bạo động này mang tới dù có tranh đấu quyết liệt nhưng không phải để chia rẽ, để phân biệt mà là để hoà hợp, hoà giải.

    Bất bạo động này phải xuất phát từ yêu thương. Yêu thương này không phải là thứ tình cảm nam nữ, bằng hữu, cha mẹ với con cái. Tình yêu trên đều phải có sự thoả mãn mới có đáp trả. Còn bất bạo động xuất phát từ yêu thương đúng đắn, không cần thoả mãn mà chúng ta vẫn ôn hoà với họ. Một người đấu tranh bất bạo động phải là người không có kẻ thù, chỉ có công lý, bình đẳng, tự do. Bởi thế, khi đấu tranh bất bạo động chúng ta không chống lại lực lưọng công an, quân đội mà là chống lại bất công, nô lệ, sự giả dối trong xã hội chúng ta. Để làm được điều đó cần phải có con người bất bạo động, và phải biến bất bạo động thành con người bên trong chúng ta.

    Chúng ta ngày hôm nay quá thừa lý thuyết về tình yêu, nhưng lại rất ít những con người yêu thương thật sự. Muốn biết yêu thương là gì, con người phải thực hành yêu thương. Muốn biết bất bạo động là gì, chúng ta cũng cần phải thực hành nó.

    Áp dụng bất bạo động trong xã hội Việt Nam như thế nào?

    Khi nói tới đấu tranh bất bạo động, chúng ta thường nghĩ tới những phương pháp và hình thức đấu tranh được liệt kê trong cuốn sách Từ độc tài đến dân chủ, do giáo sư Gene Sharp viết. Nhưng việc áp dụng nó vào thực trạng xã hội Việt Nam, là một cái gì đó đang rất khó khăn. Tại sao lại như vậy?

    Tôi nghĩ hạn chế của người Việt trong các phong trào đấu tranh bất bạo động đó chính là chưa phân định rõ mục đích và phương tiện.

    Mục đích của chúng ta là xoá bỏ bất công, các hình thức nô lệ nhằm xây dựng một xã hội công bằng thật sự, dân chủ thật sự, tự do thật sự. Hay nói chính xác, chúng ta đang chống là chế độ độc tài toàn trị chứ không phải cá nhân hay nhóm người cụ thể.

    Có nhiều người đang hướng mũi tên vào con người cụ thể hơn là thể chế. Con người cụ thể, nhóm người nào đó chỉ là công cụ cho chế độ này, nếu chống lại họ thì thật không khôn ngoan chút nào. Bởi điều này chỉ tạo ra sự phân chia giữa các thành phần trong xã hội, hơn là đấu tranh chống lại bất công, nô lệ. Chúng ta nếu còn tiếp tục đẩy những lực lượng vũ trang ra xa con đường hoà giải và hoà hợp, thì họ càng có lý do để đàn áp, bắt bớ và khủng bố chúng ta. Phải thực hiện bất bạo động để tranh đấu cho công lý, tự do, nhân quyền chứ không phải là đấu tranh để tạo thêm khoảng cách giữa những thành phần trong xã hội.

    Con đường bất bạo động thực sự phải là sống bất bạo động. Nếu nghĩ rằng bất bạo động chỉ là những hình thức dùng để tranh đấu trong xã hội, thì chúng ta chỉ hiểu về nó như phương pháp chiến đấu, và việc áp dụng sẽ rất hình thức. Chúng ta áp dụng các hình thức đấu tranh mà không có bất bạo động bên trong, thì phong trào sẽ không mang lại hiệu quả thực sự. Chúng ta biết về các hình thức đấu tranh bất bạo động, vậy hệ thống độc tài lẽ nào không biết về nó.

    Có phương pháp tranh đấu thì cũng có phương pháp phá giải nó. Nhưng bất bạo động thực sự khác ở chỗ, vũ khí thật sự là sức mạnh bên trong. Khi tất cả chúng ta đều là những con người bất bạo động, thì tôi tin chắc chẳng có bất kỳ phương pháp nào có thể phá giải sức mạnh tinh thần cao thượng này. Chỉ có một cách duy nhất là giết hết những con người có sức mạnh bất bạo động bên trong này. Họ có thể giết chết con người nhưng không thể giết chết tinh thần. Chính sức mạnh bên trong mới là thứ đáng sợ với tất cả mọi chế độ độc tài, bởi nó có sức ảnh hưởng tới những tâm hồn héo khô và vô cảm nhất.

    Tôi đã thấy có nhiều người mất niềm tin vào đấu tranh ôn hoà, họ dù thế nào cũng chỉ vì không chịu đựng được sự tàn ác của chế độ. Không phải họ trở nên bạo lực hơn để có thể chống lại bạo lực của độc tài, mà họ chưa có tinh thần ôn hoà phía bên trong tâm hồn, nên họ rời bỏ hàng ngũ của bất bạo động. Còn lại, hầu hết những ai chưa từ bỏ con đường bất bạo động, tất cả chúng ta đều tin rằng, khi sức mạnh tinh thần cao thượng tụ lại với nhau, cùng đồng lòng với nhau thì nó sẽ cuốn bay đi tất cả những gì là xấu xa, bất công, nô lệ mà nó đi qua. Hãy vững tin vào sức mạnh mà chúng ta đang nương nhờ, nó đủ để cứu sống không chỉ một con người mà cả một dân tộc ra khỏi những bóng đêm của ngục tù.


    Joseptuat