P5: Những dị biệt

    Nancy Nguyễn

    website University of California, Irvine, California
    P5: Những dị biệt

    Người ta hay bảo an ninh Việt Nam "nói láo như vẹm" riêng tôi nhận thấy, ngoài nghiệp vụ điều tra bắt buộc phải lập lờ, thật ảo, những chia sẻ cách nhìn, nhận định, của họ về cuộc sống, về con người, ít nhiều có sự thành thật. Họ đôi khi bị cho là nói láo, vì đôi bên đã bỏ quá xa nhau về nhiều chuẩn mực.

    Các anh bắt tôi về việc không đăng ký tạm trú, nhưng khi về đồn thì toàn bộ hồ sơ đã chuẩn bị sẵn của tôi lại xoay quanh "Cẩm Nang Biểu Tình" và những lời kêu gọi xuống đường vì môi trường. Các anh quy kết cho tôi tội không thành thực, nhưng xin khách quan mà xem lại, các anh có thành thực không? Các anh khinh tôi "dám làm sao không dám nhận?" vậy sao các anh dám bắt mà không dám nói thẳng lý do? Lại phải vòng vo để làm thêm trò cười cho thiên hạ?

    Các anh bắt khẩn cấp tôi theo điều 266 BLHS là sửa đổi văn kiện nhà nước, sử dụng văn kiện giả để thực hiện hành vi trái pháp luật. Nhưng khi điều tra, các anh lại xoáy vào cáo buộc tôi là thành viên Việt Tân có nhiệm vụ trở về nước, và vô vàn những thứ khác không mấy liên quan đến điều 266.

    Khi được hỏi vì sao bắt một đường lại điều tra một nẻo, các anh trả lời rất tự nhiên: pháp luật cho phép "trong quá trình điều tra, nếu phát hiện ra tội danh mới thì có thể điều tra bổ sung thêm tội danh mới".
    Nếu tôi là người bình thường, có lẽ đã kết luận ngay các anh tuy miệng luôn nói "chúng tôi là người chấp hành pháp luật, và cứ theo luật mà làm" nhưng lại "ta là luật, luật là ta!" Nhưng công bằng và khách quan mà nói, bất cứ ai đã từng đọc qua "Hoả Lò" của Nguyễn Chí Thiện kể về sự bắt bớ và tù đày của những năm 70, đều sẽ phải công nhận rằng, chỉ trong một thời gian ngắn, các thủ tục bắt người, điều tra, giam giữ đã có những tiến bộ đáng kinh ngạc, nền tư pháp đã tiến một bước xa. Nên khi nói "chúng tôi làm theo pháp luật" với chút tự hào, tôi không cho là các anh nói láo. Nhưng nền tư pháp các anh vẫn còn bị thế giới bỏ lại quá xa phía sau, và sự khiếm khuyết này khiến các anh nhận định lầm lạc giữa "phi pháp" và "hợp pháp" và có lối hành xử theo các anh là bình thường, nhưng theo các chuẩn mực chung là vô cùng bất thường.

    Đơn cử, thế kỷ 21 rồi mà các anh vẫn 1 mực khẳng định chưa có luật biểu tình thì dù hiến pháp đã công nhận, biểu tình vẫn là phạm pháp. Khi tôi nói "pháp luật VN là luật từ dưới lên, tức áp dụng công văn hướng dẫn trước, nếu không có thì áp dụng nghị định, nếu không có nghị định thì áp đụng các điều khoản pháp luật, và trong trường hợp biểu tình, chưa có quy định của pháp luật thì phải căn cứ theo hiến pháp" (dù chính cái trình tự này cũng vô cùng ngược đời! Cả thế giới theo luật từ trên xuống dưới, chỉ riêng VN là ... Chẳng giống ai) thì các anh chống chế: phải căn cứ theo các quy định khác của pháp luật, chúng tôi không bắt ai tội biểu tình, nhưng là tội tụ tập đông người, tội gây rối, tội cản trở giao thông. À, ra là bắt theo các quy định khác, khoan nói đến việc VN đã có nhiều cuộc xuống đường còn tụ tập đông hơn, cản trở nhiều hơn như việc đón sao Hàn hay các đội banh quốc tế, thậm chí quốc tang của Võ Nguyên Giáp, hay đám tang của Nguyễn Bá Thanh, và gần đây nhất là việc hàng ngàn bạn trẻ đổ ra đường mừng ... Mỹ thông qua luật hôn nhân đồng tính. Khoan nói về tất cả những điều đó, tôi chỉ hỏi các anh ấy vì sao bắt Huynh Ngoc Chenh? Chú ấy ngồi 1 mình, không tụ tập đông người, không xả rác, không cản trở giao thông, sao vẫn bắt? Như vậy ai sẽ chịu trách nhiệm bắt những người bắt Huỳnh Ngọc Chênh theo điều 167 BLHS là cản trở người khác thực hiện quyền biểu tình? Câu hỏi của tôi rơi vào im lặng. Có những điều các anh làm nhiều đã thành quán tính, tôi không trách các anh.

    Tôi cũng không muốn nói tiếp vì không muốn những ngày cung bị biến thành những cuộc tranh luận đúng sai, thua được, không mấy khi đời cho ta cái duyên hạnh ngộ, nghìn trùng xa cách, hiếm hoi và khó khăn lắm, mà cũng có thể là lần duy nhất trong kiếp sống này, ta đối diện nhau, có lẽ nên dùng nó cho những việc hữu ích hơn.