Sòng phẳng trong giáo dục

    Lê Nguyễn Duy Hậu

    a free-thinker

    website Sài Gòn
    Sòng phẳng trong giáo dục

    Mình rất hy vọng những thảo luận về việc tăng học phí đại học đang diễn ra sẽ không bó buộc và bị coi như câu chuyện của riêng NEU, mà sẽ được mở rộng ra thành một cuộc tranh luận chính sách. Bởi vì những gì đang diễn ra ở NEU hôm nay chắc chắn sẽ xảy ra ở FTU ngày mai, ở HLU ngày kia hay HCMULAW tháng tới.

    Tạm thời đang có 2 luống tranh cãi chính. Một bên đại diện bởi các bạn sinh viên cho rằng mức tăng học phí như vậy là... bất nhân và không nghĩ đến cuộc sống của sinh viên. Luồng thứ hai được... các thầy cô giáo đại diện cho rằng sinh viên cần phải "sòng phẳng" với nhà trường và sinh viên phải biết liệu cơm gấp mắm trong mọi việc. Quan điểm nào cũng có lý cả nhưng dường như các thầy cô giáo lại đang... có ý từ chối tranh luận một cách cầu thị với những quan điểm trái chiều.

    Bản thân mình nghĩ luôn có giải pháp trung hòa, đó là hai bên sòng phẳng với nhau. Mình ủng hộ việc tăng học phí, ủng hộ việc sinh viên phải sòng phẳng với nhà trường và coi việc đi học của mình như đang sử dụng một dịch vụ. Vì chỉ khi người ta trân quý đồng tiền thì người ta mới sử dụng nó có trách nhiệm.

    Nhưng bên cạnh đó mình cũng tin rằng nhà trường, thầy cô cũng phải sòng phẳng với sinh viên. Sòng phẳng ở đây không chỉ là sòng phẳng về mặt tiền bạc mà còn phải sòng phẳng về mặt thái độ. Không thể yêu cầu sinh viên khi đóng tiền thì sòng phẳng với mình còn khi cung cấp dịch vụ thì thái độ lại như cha chú của họ. Đã coi sinh viên như khách hàng thì cũng phải cho sinh viên được tham gia vào quá trình chấm điểm người cung cấp dịch vụ cho mình (thầy cô), hỗ trợ họ trong việc thực hành các quyền hợp pháp (mượn phòng không làm khó dễ, không kiểm duyệt, xuống đường biểu tình mà ban giám hiệu không được phép chế tài...), bảo hành cho chất lượng đầu ra, và đặc biệt là được tham gia vào việc xây dựng nội dung các môn học (nếu nhà trường tin rằng các môn Marx-Lenin là tốt thì hãy cho sinh viên cùng tham gia xây dựng, lựa chọn, tham vấn họ xem làm thế nào thì tốt nhất chứ không chỉ một chiều như hiện nay).

    Đó mới là sòng phẳng đúng nghĩa và môi trường giáo dục như vậy mới là môi trường lành mạnh.

    Sẽ rất thất vọng nếu một bên cứ khăng khăng đòi người ta phải trả tiền đúng giá thị trường cho mình nhưng lại không đối xử với người ta như khách hàng. Trường học thiết nghĩ không phải là một quán cháo chửi mà chủ quán khi thấy khách không hài lòng thì sẽ bảo "thế thì đi chỗ khác", hoặc tệ hơn là "lên trời mà ăn". Dưới vòm trời này cái được gọi là lựa chọn của sinh viên nó không khác gì Adam chọn vợ cho mình. Nếu không thay đổi thái độ đó thì mình nghĩ nhà trường, thầy cô, lẫn bộ giáo dục không đủ tư cách mở miệng ra kêu gọi sinh viên "sòng phẳng" với mình.