Kiểm duyệt giết chết sự sáng tạo

    Lê Nguyễn Duy Hậu

    a free-thinker

    website Sài Gòn
    Kiểm duyệt giết chết sự sáng tạo

    Hình trên được hoạ sĩ Đỗ Hữu Chí (còn được biết với tên hiệu Bút Chì) đăng tải được chụp tại một triển lãm đang diễn ra ở Sài Gòn. Đây là một "tác phẩm" của hai hoạ sĩ trong triễn lãm nhưng theo anh Chí, chính quyền đã quyết định kiểm duyệt và không cho trưng bày những tác phẩm này ra công chúng. Lý do gì thì không ai rõ cả. Để đáp lại, thay vì ban tổ chức triễn lãm dẹp bỏ các bức tranh kiểm duyệt, họ đã quyết định vẫn treo chúng lên và phủ giấy xám che lại cho đúng ý phe kiểm duyệt. Những bức ảnh bị phủ che lại hoá ra lại là một tác phẩm sắp đặt thật sự để tố cáo và lên án chế độ kiểm duyệt.

    Hình thứ hai của một hoạ sĩ khác, tên là Lê Anh Phong, làm việc cho báo Tuổi trẻ Cười. Bức ảnh mau chóng nhận được nhiều nghìn lượt like vì lý do không tiện nói ra. Cho đến nay bức ảnh vẫn chưa bị kiểm duyệt nhưng dám chắc bà con đã nhanh tay down về khá nhiều.

    Kiểm duyệt đa phần giết chết sáng tạo, tiêu diệt ý tưởng và chặn đứng thông tin, suy nghĩ. Một dự án phim Việt Nam gần đây nghe đâu bị cấm chiếu do có hình ảnh các zombie (xác sống) đi lại ở TPHCM và bị Hội đồng Trung ương thẩm định phim truyện của Bộ VHTTDL (thực chất là ban kiểm duyệt) ngăn chặn vì lý do... truyền bá dịch bệnh. Xa hơn nữa, phim Bụi đời Chợ Lớn bị ngăn cấm vì lý do các cảnh đánh nhau "không phản ánh thực tế". Gần hơn thì một bộ phim khác cũng phải quay lại một phân đoạn khá nhiều vì lỡ quay cảnh công an dùng nhục hình với người bị oan khiến cái kết khi ra lò rất chớt quớt. Hàng loạt các tờ báo gần đây cũng bị phạt nặng vì "không kiểm soát được" các comment trên fanpage - hay nói cách khác là không thể tự kiểm duyệt các ý tưởng, thông tin "độc hại".

    Nhưng kiểm duyệt đôi khi lại chính là động lực tạo ra sáng tạo cho nghệ sĩ, khiến cho tác phẩm của họ hay dở thế nào cũng là một bản án dành cho những kẻ ngăn chặn tư tưởng này. Cuối cùng thì kiểm duyệt lại đi hại chính những người kiểm duyệt vì căn bản những cái đầu u muội lúc nào cũng sợ hãi các ý tưởng thì làm sao sáng tạo bằng những con người phóng khoáng, tự do?