Sống chết mặc bay

    Lê Nguyễn Duy Hậu

    a free-thinker

    website Sài Gòn
    Sống chết mặc bay

    Người ta thường nói đến "văn hóa từ chức" như một đặc sản của phương Tây, của những quốc gia quan trí cao. Từ chức ở đây được hiểu như một xin lỗi của quan chức với người dân khi ông ta không làm trò nhiệm vụ. Từ đó, mọi người cám cảnh cho đất nước này với những ông quan cười hề hề xin kiểm điểm rút kinh nghiệm khi tai họa ập xuống đầu dân.

    Thật ra, việc từ chức không chỉ có ý nghĩa như thế. Từ chức hay mất chức được coi là một trách nhiệm chính trị của quan chức khi người này không hoàn thành được nhiệm vụ. Nhiệm vụ ở đây chính là lo cho người dân và xã hội. Khi đó, anh từ chức để khỏi phải bị cách chức, hoặc từ chức để không làm tốn thời gian của người dân phải bỏ phiếu phế truất anh. Hiểu được hậu quả chính trị như thế sẽ khiến các quan chức phải có trách nhiệm trong các quyết sách của mình. Người dân trả thuế để quan chức làm việc đó chứ không phải để họ tiến thân.

    Tình cảnh "cha chung không ai khóc" ở Việt Nam có nguyên do của nó. Ở một đất nước mà người lãnh đạo không phải chịu trách nhiệm chính trị lẫn pháp lý cho những hành vi của mình với nhân dân thì dại gì họ phải suy nghĩ quá nhiều cho an nguy của người dân. Họ không thấy động lực nào phải lội giữa cơn lũ để chỉ đạo cứu nguy cho dân. Họ không thấy lý do gì phải suy nghĩ về an nguy của bà con khi quyết định mở đập xả lũ (trái lại, thiệt hại cho đập thủy lợi sẽ khiến họ chịu trách nhiệm với cấp trên). Thậm chí, họ cũng không thấy lý do gì phải tích cực giúp dân khi thiên tai xuống vì làm như vậy không khiến họ có thêm bất kỳ điểm số nào trong cuộc đua thăng tiến. Cứ như thế, đôi khi giấc ngủ trưa của họ sẽ còn quan trọng hơn cuộc sống của người dân. Điều này không lạ, quan chức chỉ chịu trách nhiệm với người đưa họ vào vị trí đó (và đưa họ lên). Ở Việt Nam, đáng tiếc người đó không phải là dân, mà lại là cấp trên, là hệ thống mà họ phục vụ. Vị phụ mẫu ngồi chơi tổ tôm khi lũ lên trong Sống Chết Mặc Bay đơn giản vì không có người nào của triều đình trong cơn lũ đó.

    Vậy thì chớ hãy đi trách móc, kêu gọi một ông quan nào đó phải từ chức như một thứ văn hóa đi. Việc nên làm đó chính là đòi lại quyền làm chủ cho người dân cơ.