Chính Trị 29-10-2016

    15 ngàn km vuông ngoại truyện

    Anh Pham

    Gau

    website Hanoi
    15 ngàn km vuông ngoại truyện

    Như đã kể, chiều qua có bạn Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) hỏi mình nghĩ gì về tin đồn mấy hôm nay về việc diện tích Việt Nam bị mất 15 ngàn km2 dựa trên số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB). Mình lúc mới nghe tin đó đã biết là cách diễn giải kiểu tin đồn trên mạng là điều hoang đường nhất nhưng nay có người hỏi ý kiến mình mới hứa là sẽ tìm hiểu để giải thích cho bạn ấy. Chỉ cần xem qua một chút là mình có câu trả lời và mình chủ quan nghĩ là lời mình nói đúng thì người ta nghe sẽ hiểu ra ngay thế nên mình coi cái post hôm qua chỉ như là post chơi viết nhanh trên điện thoại trước khi ngủ. Ai mà ngờ người ta đón nhận cái post nồng nhiệt thế làm mình phải thức đến 3h sáng mải miết type cả trăm cái comment trả lời cho các bạn. Mình có một vài điều muốn nói như sau.

    1. Trái với lời buộc tội ngây thơ của nhiều bạn trẻ, ai biết mình thì đều biết mình với phe dư luận viên là hai đối cực. Đêm qua ai bất chấp lời nói có lý lẽ của mình mà gọi mình là dư luận viên rồi hỏi mình được trả bao nhiêu tiền để post status là mình block luôn cho sạch. Mình nói luôn với các bạn nào còn lăn tăn là mình là một trong những người không thể bị mua chuộc bằng tiền hay quyền để viết những điều mà mình không tin. Gọi mình là Dư luận viên nhận tiền để viết sai sự thật là các bạn xúc phạm mình ghê lắm.

    2. Mình không phải là tay mơ không biết gì về vấn đề đang thảo luận. Mình có khoảng 6 năm làm việc chặt chẽ, gần gũi, thân thiết, hít thở hàng ngày các số liệu thống kê kiểu như chúng ta đang bàn bạc ban đầu là cho Quỹ tiền tệ quốc tế IMF và sau là Ngân hàng Thế giới World Bank, đều ở Washington DC. Giải thích những điểm bất thường về số liệu tương tự như vấn đề này là việc mình phải làm nhiều lần mỗi ngày khi còn làm việc ở các cơ quan nói trên. Mình không hốt hoảng, sợ hãi, run rẩy, lo lắng với những việc hàng ngày ở huyện đó. Lời mình nói về những việc này các bạn có thể tin là ý kiến chuyên gia đáng tin cậy. Có lẽ mình là chuyên gia duy nhất trên đời quen thuộc với các loại số liệu của WB/IMF mà có thời gian ngồi đây đấu láo rông dài nói hết nước hết cái để giúp các bạn hiểu những thứ mà các bạn không tự hiểu được.

    3. Trong vai trò một người phản biện xã hội hơi có uy tín, mình đã hơn một lần nói về thế đối kháng giữa chính quyền và người dân ở Việt Nam. Mình hiểu là chính sự đối kháng này là lý do của việc tại sao nhiều người không thể tin được là chính phủ Việt Nam không dâng 15 nghìn km2 đất cho Tầu và dù mình có giải thích đến đâu họ cũng vẫn tin vào điều vô lý này. Tuy mình cảm thấy được khích lệ với việc rất nhiều người không ngần ngại bầy tỏ lòng yêu nước, mình lại hơi buồn với việc ở cả hai bên yêu nước và yêu chính quyền đều có những người không biết nghe lời nói có lý, không có đủ năng lực hay một thái độ tôn trọng để cho sự thật một cơ hội. Những người đấy bên phe dân chủ làm mình buồn hơn vì điều này có nghĩa là con đường tiến tới tương lai sáng sủa sẽ dài ra nhiều. Muốn có xã hội dân chủ chúng ta cũng cần con người dân chủ biết phân biệt đúng sai, phải trái, biết duy trì thái độ học hỏi đúng mực, gạt bỏ tự ái vì lợi ích chung. Trong thảo luận đêm qua mình thấy những người như thế vẫn còn hiếm.

    Mình sẽ trả lời một số thắc mắc phổ biến gặp phải đêm qua. Trước khi nói thêm mình muốn các bạn nhớ vài con số. Diện tích nước Việt Nam ta tùy bạn đọc ở nguồn nào là 331.2 hoặc 331.7 nghìn km2. Con số 331 ngàn km2 này là số liệu chính thức về diện tích Việt Nam được tất cả mọi người công nhận. Diện tích này bao gồm một phần biển rất rất nhỏ ven bờ tổng cộng diện tích khoảng 5-6000 km vuông gọi là vùng nội thủy. Diện tích này không bao gồm diện tích biển, vùng thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế vv. Diện tích này tất nhiên bao gồm diện tích sông ngòi hồ ao đầm phá vv. Nếu bỏ phần nội thủy ra thì chúng ta còn lại 331 - 6 = 325k km2 là diện tích đất không hề dính tí biển nào vào nhưng vẫn có nước mặt là sông ngòi hồ ao đầm phá vv.

    1. Liệu có việc World Bank hay Liên hiệp quốc có bằng chứng kín về việc chính quyền Việt Nam cắt 15 nghìn km2 đất cho Trung Quốc năm 1999 không?

    Muốn trả lời câu hỏi này, các bạn phải hiểu cách các tổ chức quốc tế thu thập dữ liệu quốc gia. Đại đại đại đa số các số liệu thống kê của các quốc gia đều đến từ hoặc được sự phê chuẩn của cơ quan thống kê của quốc gia đó. Không có việc LHQ có các nhóm hoạt động kín đáo kiểu gián điệp thu thập số liệu lãnh thổ Việt Nam rồi mang về cho vào cơ sở dữ liệu công khai cho cả thế giới biết mặt xấu của chính phủ Việt Nam. Giả sử có việc Việt Nam nhường đất cho Trung Quốc trong các thỏa thuận về lãnh thổ riêng giữa hai nước thì LHQ cũng sẽ chờ đợi các quốc gia thành viên có liên quan cung cấp dữ liệu chứ không nhiệt tình húng lên tự đi thu thập rồi về khoe lên. Nếu làm thế họ sẽ mất uy tín vì nói không có sách, mách không có chứng. Để cơ quan thống kê của quốc gia thành viên cung cấp số liệu thì dù số liệu có bị chỉnh sửa, làm giả, hàng đểu lởm thì cũng là trách nhiệm của quốc gia đó chứ không phải của LHQ.

    Trong công việc hàng ngày của mình 10 năm trước ở các tổ chức trên mình thường xuyên phải liên hệ với các cơ quan thống kê của các quốc gia thành viên IMF hay WB để thu thập, kiểm chứng số liệu chứ mình không bịa ra cái gì mà khi có người hỏi đến mình không thể trưng nguồn ra để chứng minh số liệu đáng tin cậy.

    Thuyết âm mưu cho rằng LHQ có bằng chứng vạch mặt Việt Nam. Mình nói với các bạn là đây không phải là cách LHQ và các quốc gia thành viên làm việc với nhau.

    2. Nếu đúng là chính Việt Nam cung cấp số liệu cho UN FAO (Tổ chức Lương nông Liên hiệp quốc là nguồn số liệu cuả WB) thì tại sao lại có sự tụt giảm bất ngờ lớn tới 5% diện tích đất của Việt Nam trong năm 1999?

    Con số 1999 này quả thực là tai hại vì năm đó cũng là năm Việt Nam Trung Quốc ký hiệp định biên giới trên đất liền (31/12/1999). Đúng năm ký hiệp định biên giới với Trung Quốc mà diện tích đất lại tụt 15 nghìn km2 thì quả là tình ngay lý gian, không phải ông dâng lên Trung Quốc thì 15 nghìn km2 đấy biến đi đâu?

    Mình đã giải thích cho các bạn rồi là cách giải thích chính xác 100% là năm đó Việt Nam đạt được sự tuân thủ yêu cầu số liệu mà trước năm đó Việt Nam chưa tuân thủ được. Khi yêu cầu các quốc gia thành viên cung cấp số liệu, UN sẽ gửi một tài liệu mô tả số liệu mà tổ chức này muốn thu thập. Ví dụ như miêu tả chỉ tiêu Diện tích đất tính bằng km2 (Land area in sq km) thì miêu tả của UN FAO có thể sẽ là:

    • Diện tích đất nguyên chất không bao gồm diện tích mặt nước nội địa hay biển trong vùng nội thủy. Nếu không có số liệu ở cấp này thì diện tích đất bao gồm diện tích nước mặt nội địa nhưng không bao gồm diện tích biển trong vùng nội thủy.

    Cơ sở dữ liệu của FAO về tài nguyên đất nước có số liệu từ năm 1961. Như thế khi các quốc gia thành viên bắt đầu cung cấp số liệu cho cơ sở dữ liệu ban đầu thì chúng ta có thể chia các quốc gia ra thành ba nhóm chính: (1) Có sẵn số liệu diện tích đất; (2) Có số liệu diện tích lãnh thổ không bao gồm diện tích biển nội thủy; (3) Không hề có số liệu diện tích. Việc đo diện tích lãnh thổ là việc về mặt kỹ thuật không quá khó nhưng đo xong rồi chia ra phần nào là đất, phần nào là nước thì lại là việc rất khó mà mình tin là rất nhiều nước không có năng lực để làm.

    Kết luận của mình khi xem xét số liệu là năm 1999 cơ quan thống kê Việt Nam đã đạt được tiến bộ mà trước đó họ chưa đạt được là cung cấp số liệu phân giải cao hơn theo đúng yêu cầu số liệu ban đầu của FAO. Trước đó do năng lực trắc địa bản đồ còn hạn chế, Việt Nam không có số liệu diện tích nước mặt nội địa (diện tích sông hồ đầm phá vv). Năm 1999, Việt Nam đã tính ra diện tích của toàn bộ mặt nước trong nội địa (lưu ý không dính đến biển) là khoảng 15 ngàn km2 và họ đã cung cấp số liệu đúng chuẩn này cho FAO để thỏa mãn yêu cầu số liệu ban đầu.

    3. Tại sao chỉ có diện tích đất của Việt Nam thay đổi còn diện tích đất các nước khác lại không?

    Nhiều bạn chịu ấn tượng sai là mình nói rằng năm 1999 WB/FAO/UN đã thay đổi định nghĩa số liệu cho toàn bộ các quốc gia thành viên nên nếu một nước thay đổi thì mọi nước đều phải thay đổi theo. Trong status ban đầu mình chỉ nói đã có sự thay đổi về định nghĩa ở WB, CIA, UN, hoặc Việt Nam - tức là có sự thay đổi về định nghĩa ở bất kỳ một bên nào trong các bên thu thập và xử lý số liệu của Việt Nam. Như thế khi Việt Nam đạt được đến cái mốc cung cấp số liệu đúng chuẩn thì việc đó chỉ liên quan đến Việt Nam mà không đòi hỏi các quốc gia khác phải thay đổi gì theo.

    4. Như vậy thực chất sự thay đổi là gì?

    Thực chất sự thay đổi chỉ là thay đổi từ cách định nghĩa này sang định nghĩa khác, và sự thay đổi này là từ phía Việt Nam để tuân thủ với yêu cầu số liệu ban đầu của FAO.

    Biết rằng:

    • S là Diện tích lãnh thổ đất liền của Việt Nam là 331 ngàn km2, S bao gồm hai cấu phần diện tích đất liền và diện tích vùng biển nội thủy. Khi chia kiểu này thì ta phân biệt biển vs. tất cả những gì không phải biển. Ta gọi phần diện tích biển vùng nội thủy là B, vùng không phải biển là A1 và ta có S = A1 + B.
    • A1 bản thân nó có thể được chia thành A2 + C trong đó A2 là diện tích đất cứng, C là tổng diện tích nước mặt sông hồ đầm phá vv.
    • A2 này chính là số liệu FAO đòi hỏi ngay từ đầu mà Việt Nam không đủ trình để cung cấp nên được du di cho cung cấp A1. S = A1 + B = A2 + B + C = 331 ngàn km2

    Trong đó:

    • A1 = 325 ngàn km2 là con số diện tích đất trước khi các bạn bảo là cống cho Tầu.
    • A2 = 310 ngàn km2 là diện tích đất còn lại sau khi các bạn bảo là đã cống đất cho Tầu.
    • C = 15 ngàn km2 là diện tích nước mặt nội địa

    Nếu thực sự đã có sự cống đất 15 ngàn km2 cho Tầu thì tổng diện tích lãnh thổ phải thay đổi từ 331 ngàn km2 xuống còn 316 ngàn km2. Con số này hoàn toàn không có nguồn nào ghi lại.

    Một diện tích lớn bằng 25 lần tỉnh Bắc Ninh đã bị cống cho Tầu năm 1999 mà Tầu giấu đi đâu cả người cả đất. Các bạn thử nghĩ xong tự giải thích xem sao.

    Một lần nữa nói lại mình không thảo luận về Ải Nam Quan hay thác Bản Giốc là chủ đề của các thảo luận mình đã tham gia từ 15-16 năm trước. Mong các bạn giữ trọng tâm tranh luận chỉ để tìm cách giải thích sự khác biệt 15 ngàn km2 này.

    Mình viết cái này dài và lúng túng vì hơi ngượng phải giải thích những điều hiển nhiên cho một đám đông cuồng nhiệt mà lại là người phe bên mình.