Khi nghĩ về rừng cây, tôi thường nghĩ về vài người

    Phạm Gia Hiền

    Nhà báo

    website Hà Nội, Việt Nam
    Khi nghĩ về rừng cây, tôi thường nghĩ về vài người

    Trong ca khúc “Một đời người một rừng cây”, nhạc sỹ Trần Long Ẩn đại khái ẩn dụ loanh quanh là muốn tồn tại thì phải có hội có hè có 500 anh em. Còn thằng nào cũng chui vào gầm giường thì nói chung là kết quả không ra gì đâu. Nhiều cây thì thành rừng còn nhiều người thì đấy là Hà Nội à nhầm là nhân loại.

    Cụ Ẩn nói chung thuộc thế hệ xã hội chủ nghĩa đắp lũy xây thành. Bây giờ chúng nó bảo, đấy là việc của chúng mày, việc của bố là xanh màu diệp lục. Còn với những vị có quyền có chức, kể cả là rừng luôn, nếu cần là bố tiêu diệt, thế cho nhanh.

    Là một thằng Hà Nội thủ cựu, tôi sẽ không bao giờ quên ngài Hoàng Văn Nghiên – nguyên Chủ tịch UBND TP. Hà Nội. Chỉ với 1 chữ ký, năm 2004 ngài cúng cho CIPUTRA hơn 40ha đất, chính là toàn bộ vườn đào Nhật Tân. Nếu ngài mà bốc mả được, thì cái bãi tha ma nằm cạnh khu biệt thự cao cấp ấy bây giờ cũng biến rồi. 40ha đào thế, niềm tự hào, nỗi hân hoan của con dân Thăng Long – Hà Nội, bị nhổ bật gốc, đuổi đi côi cút như trẻ mồ côi. Những gốc đào phai đào thắm, cánh đơn cánh kép, thất thốn sần sùi, có gốc đáng tuổi cụ tuổi kị của ngài Nghiên, ra đi hết. Một đời người, một vườn cây, đấy – thưa cụ Trần Long Ẩn!

    Nhưng 40ha vườn thì đã là cái quái gì? Theo thống kê của Bộ Công thương – bản thống kê duy nhất cho đến nay về hậu quả mất rừng cho thủy điện – công bố năm 2013, thì từ năm 2006 đến năm 2013, chỉ vỏn vẹn có 7 năm, đã có đến 50.930 (gần Năm Mươi Mốt Nghìn) hecta rừng các loại đã bị chặt hạ để xây dựng các dự án thủy điện. Trong khi đó, rất ít chủ đầu tư thủy điện có phương án trồng rừng thay thế. Hậu quả, diện tích rừng trồng thay thế chỉ được hơn 1.000 ha, bằng 2% diện tích rừng đã chuyển đổi.

    Tính đến lúc đó, cả nước có 473 nhà máy thủy điện đã vận hành và đang thi công, chia trung bình ra, thì mỗi dự án thủy điện giết tươi hơn 107ha rừng.

    Cũng năm 2013 đó, câu chuyện lạm phát thủy điện và lạm sát thiên nhiên đã sôi xình xịch tại các phiên chất vấn Quốc hội. Và đây là câu trả lời về trách nhiệm của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng lúc đó: “Quy hoạch thủy điện trải qua nhiều thời kỳ là quy hoạch chung của cả nước chứ không phải quy hoạch riêng của Chính phủ hay Bộ Công thương... Chúng ta nói về chúng ta chứ không phải chúng ta nói về Chính phủ, cũng không phải chúng ta chỉ nói về bộ, ngành này hay bộ, ngành khác mà chúng ta nói về chúng ta”.

    Đây được xem là câu trả lời rối rắm kinh điển, khuất phục mọi khả năng nghe hiểu, làm nhụt chí mọi ý định truy vấn. Đại biểu Ngô Văn Minh của tỉnh Quảng Nam (vâng, chính cái chỗ la liệt nhà máy thủy điện và dân tình khốn đốn vì lũ lụt mà chúng ta vừa hò nhau quyên góp ấy), đã phải thốt lên sau khi nghe Bộ trưởng Hoàng trả lời: “Không hiểu bộ trưởng nói gì!”. Bây giờ, kể cả khi bị cách chức, có lẽ ông Vũ Huy Hoàng sẽ cười vào mũi những người chậm hiểu. Và có khi vì chậm hiểu, nên cái quyết định xử lý cũng đến quá chậm: Cách chức một quan chức đã về hưu.

    Có một thực tế mà chúng ta không mấy người biết, các nhà máy thủy điện gần như bất hợp tác với chính quyền các địa phương. Nói nôm na, họ không coi địa phương ra gì. Năm 2012, khi thủy điện Sông Tranh 2 bị nứt và rò nước, vào những thời điểm căng thẳng nhất thậm chí Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cũng không thể liên lạc và triệu tập được giám đốc nhà máy thủy điện này.

    Các nhà máy thủy điện chỉ sợ có 2 nơi thôi, 1 là Bộ Công thương – quản lý ngành dọc, và 2 là Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN. Vì sao sợ EVN? Vì EVN độc quyền lưới điện, nếu “lồi lõm” với ông lớn này, ổng không cho hòa lưới điện mà bán, thì có chặn cả con sông, làm ra bao nhiêu điện, cũng ngồi đấy mà khóc.

    Những sai phạm trong quản lý của lãnh đạo Bộ Công thương với việc phát triển thủy điện ồ ạt, rồi đây hy vọng (tôi nhấn mạnh là Hy Vọng thôi nhé) sẽ được vạch rõ.

    Và bất kể cả thủy cả nhiệt điện mọc lên như nấm, thì Tập đoàn điện lực Việt Nam EVN vừa tiếp tục báo lỗ “gần nửa triệu tỷ đồng” (475.357.000.000.000đ – viết ra nhìn cho nó khoa học).

    Cái liên minh Công – Điện ấy, quý vị có biết ai đặt nền móng không? Đó là tiền nhiệm của ông Vũ Huy Hoàng, nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương – đương kim Bí thư Thành ủy Hà Nội – ông Hoàng Trung Hải.

    Hãy gõ từ khóa “Hoàng Trung Hải + khánh thành thủy điện”, quý vị sẽ ngạc nhiên về số lượng bài viết liên quan đấy.