Đặt "chỉ tiêu" 10% GDP cho ngành du lịch?

    Khuyết Danh

    Nơi lưu trữ những bài viết giá trị của các tác giả khuyết danh hoặc chưa tham gia hội Nhà Báo Tự Do.

    Đặt "chỉ tiêu" 10% GDP cho ngành du lịch?

    Thủ tướng đặt ra mục tiêu du lịch sẽ đóng góp 10% vào GDP, và nếu may mắn, hiển nhiên một phần cực lớn trong 10% đó sẽ thu về dưới dạng ngoại tệ mạnh, từ khách du lịch nước ngoài, và là tiền tươi, không nợ nần, bơm thẳng vào nền kinh tế. Đây sẽ là nguồn thu lớn và ổn định duy nhất chúng ta có mà không phải đánh đổi bằng hút đào chặt bán, cào xúc múc vét hay vay mượn với lãi suất cắt cổ. Nếu có một kế hoạch bài bản, thì chỉ cần đến nội lực bản thân, mục tiêu này không hề khó khăn.

    Khi du lịch chiếm 10% GDP, thì một sự biến động nhỏ cũng sẽ tạo đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng đáng kể. Một nhà máy để tăng năng suất lên môt chút thôi, cũng cần sự nỗ lực và đầu tư cực lớn, mà lợi nhuận thu về chưa chắc đã tương đương, nhưng với một khách sạn hay điểm du lịch, thì để tăng 10% thu nhập ròng là cực kỳ đơn giản. Với tỉ trọng chiếm 1/10 nền kinh tế, thì chỉ cần tăng thêm 10% thu nhập từ các hoạt động du lịch, sẽ đóng góp 1% tăng trưởng GDP.

    Vào thời thế chiến thứ 2, khi đế quốc Nhật Bản bành trướng khắp Á Đông, họ đã có một bản quy hoạch tương đối hoàn chỉnh về phát triển kinh tế cho cả khu vực sau khi khu thịnh vượng chung Đại Đông Á được hình thành. Bản quy hoạch này dựa trên những tài liệu khoa học, chi tiết của người Anh, Pháp, Hà Lan để lại. Theo đó, vùng Đông Bắc Á sẽ là trung tâm sản xuất công nghiệp tận dụng hệ thống cảng biển nước sâu thuận lợi cùng dân cư đông đảo của Trung Hoa, trong khi khu vực Đông Nam Á đặc biệt là Việt Nam, sẽ đóng vai trò cung cấp nguyên liệu thô và phát triển du lịch. Người Nhật kiếm tiền ở Trung Hoa, Triều Tiên và cả Nhật Bản, nhưng sẽ phải tiêu tiền ở Việt Nam.

    Không phải ngẫu nhiên mà trong suốt từ thời kỳ Đổi Mới đến nay, chỉ có duy nhất ngành du lịch là liên tiếp gặt hái được những thành tựu lớn lao, trong khi công nghiệp và nông nghiệp vẫn chưa qua thời kỳ tiểu nông, manh mún. Lợi thế so sánh lớn nhất của đất nước nằm ở thắng cảnh đẹp và độc đáo đặc trưng khí hậu cận nhiệt đới mà không một quốc gia Châu Á nào có được, nếu được những công ty chuyên nghiệp khai thác triệt để, thì mức tăng trưởng GDP bền vững 2 con số là hoàn toàn trong tầm tay.

    Lo ngại duy nhất hiện giờ là môi trường, và nhỏ hơn là tác động tới văn hoá, đặc biệt là của các cộng đồng thiểu số. Nhưng thực tế trên thế giới đã chứng minh, những điều này chỉ được đảm bảo bằng sự phát triển kinh tế. Khi đói, người dân tự họ sẽ huỷ diệt môi trường và văn hoá vùng nhanh hơn bất kỳ sự tác động nào từ bên ngoài.

    Không một nền văn hoá nào bị huỷ diệt bởi sự phồn thịnh. Không một hệ sinh thái nào bị suy tàn bởi sự văn minh. Tác động của hoạt động du lịch nhìn chung là tích cực, chính nhu cầu thưởng thức văn hoá truyền thống và sinh thái của du khách, sẽ tạo ra áp lực để người dân bảo tồn môi trường và tập tục nghìn đời.

    Bàn tay vô hình của thị trường sẽ tự nó điều tiết, chứ không phải sự phản đối của cộng đồng phượt thủ - những người khi du lịch tiêu chưa đến 50k/ngày nhưng phá hoại tận gốc rễ không gian sinh tồn của các cộng đồng thiểu số bằng rác, khói xăng, bao cao su hay biến đám trẻ bản xứ thành ăn mày chuyên nghiệp.

    Đừng làm du lịch bằng cách kìm hãm sự phát triển của người dân bản xứ, bắt họ sống cuộc sống như cách đây hàng thế kỷ và ngăn cản sự phát triển khách quan của y tế, giáo dục, để tạo hoàn cảnh cho những người "từ dưới xuôi" lên chỉ trỏ, cho tiền, cho kẹo.

    Vì phát triển lành mạnh, không phải là tạo ảo giác thượng đẳng, trao cho một nhóm người, quyền quyết định tương lai của phần còn lại.


    Chung Nguyễn