"Tham nhũng là một hiện trạng của cuộc sống, chứ không phải là một cách sống"

    Lê Nguyễn Duy Hậu

    a free-thinker

    website Sài Gòn
    "Tham nhũng là một hiện trạng của cuộc sống, chứ không phải là một cách sống"

    Trong lần phỏng vấn gần đây với kênh Channel Asia, cố vấn cao cấp của chính quyền Myanmar bà Aung San Suu Kyi đã được hỏi rằng liệu bà có nghĩ tham nhũng, hối lộ là một phần của văn hóa Châu Á nói chung và Myanmar nói riêng hay không. Không chần chừ, bà trả lời rằng khi bà đến thăm Cục Phòng Chống Tham Nhũng Singapore thì điều bà ấn tượng nhất là một câu khẩu hiệu rằng: "Tham nhũng là một hiện trạng của cuộc sống chứ không phải là một cách sống" (Corruption is a fact of life, not a way of life). Điều này có nghĩa rằng tuy nó tồn tại, nó không bao giờ có thể trở thành thứ văn hóa bất di bất dịch được, và con người có trách nhiệm đấu tranh và tiêu diệt hiện trạng đó.

    Đó là một lối suy nghĩ hay và mình tin nó không chỉ áp dụng cho một mình vấn đề tham nhũng hay cho riêng đất nước Myanmar. "Truyền thống, văn hóa" hay "các giá trị khu vực" thường được sử dụng không chỉ để dung túng cho tham nhũng mà còn biện minh cho những "cách hiểu khác" về nhân phẩm, quyền con người, và bất công xã hội. "Cách hiểu khác" ở đây thì rất "tình cờ" lại thường có lợi cho nhà cầm quyền hơn là cho con người. Một quốc gia có thể hô hào với quyết tâm chống tham nhũng hay bảo vệ quyền con người nhưng khi đụng chuyện lại lấp liếm rằng "cho dăm bảy chuc ngàn thì không thể gọi là tham nhũng được" hoặc "nhân quyền đó chỉ là chuyện của phương Tây" thì đó không phải là giá trị khu vực hay nét đặc thù mà là thói đạo đức giả. Chỉ những chính quyền dung túng cho tham nhũng mới nói rằng tham nhũng là một phần của cuộc sống và chỉ có những nhà nước vi phạm nhân quyền mới viện tới các giá trị đặc thù để hạn chế quyền tự do.

    Tương tự như vậy, không thể tiếp tục tuyên truyền và giáo dục cho người trẻ tuổi rằng "cuộc sống nó phải thế" và rằng "nước mình nó thế". Tham nhũng và những bất công xã hội có thể sẽ thắng thế lúc này hay lúc khác, nhưng không ai được phép coi nó là một thứ bất di bất dịch và không thể thay đổi. Mọi thứ không thể thay đổi nếu bạn chỉ biết than thở, chửi bới nó và rồi lại về hùa với nó khi có dịp vì "ai cũng làm vậy". Tham nhũng hay bất công xã hội vẫn tồn tại chính xuất phát từ suy nghĩ chấp nhận nó. Nó như những tấm gương vỡ, vốn dĩ không lành lặn và không phải một phần của bất kỳ truyền thống dân tộc nào hay giá trị của một khu vực nào. Chiếc gương vỡ thì cần phải được thay thế vì nếu không, nó sẽ là tiền đề cho những đổ nát tiếp theo sau.


    Tham khảo Bài phỏng vấn Aung San Suu Kyi