Chứng minh nhân dân: Tôn giáo - Không

    Khuyết Danh

    Nơi lưu trữ những bài viết giá trị của các tác giả khuyết danh hoặc chưa tham gia hội Nhà Báo Tự Do.

    Chứng minh nhân dân: Tôn giáo - Không

    Năm ngoái, khi tôi đi làm lại chứng minh thư, trong tờ khai có phần ghi Tôn giáo là gì, tôi điền vào đó là Phật giáo. Nhưng sau khi chuyển tới cô công an làm nhiệm vụ xem các giấy tờ khai, cô ấy nhất mực nói với tôi rằng: Không em ạ. Em không được ghi là Phật giáo ở đây, em không phải người theo Phật giáo đâu. Đoạn cô ấy nói một hồi, tôi cũng lấy cả luật mà mình biết, rồi giải thích ngược lại cho cô ấy hiểu, những người nào là chức sắc tôn giáo, những người nào là tín đồ (cô ấy còn chêm thêm, nếu em là người theo Công giáo thì được?!)… Đến khi nhận lại chứng minh thư, tôi vẫn thấy mình: Tôn giáo Không. Tôi tin có rất nhiều người cũng giống như tôi. Với những người không có tôn giáo thì không nói làm gì, người có chút tâm thức tôn giáo cũng không được điền vào đó mình theo tôn giáo nào, kể cũng lạ kỳ. Họ mặc nhiên coi tất cả mọi người đều là tôn giáo Không.

    Việt Nam có hơn 90 triệu dân nhưng trên bản đồ tôn giáo thế giới thì đây là mảnh đất mầu mỡ cho đủ mọi loại tôn giáo phát triển, từ xưa tới nay, từ cũ tới mới không thiếu một thứ gì. Theo thống kê cơ bản những tôn giáo được nhà nước công nhận cũng lên đến 14 tôn giáo. Đó là chưa kể các hiện tượng tôn giáo mới xuất hiện trong những năm gần đây thì như nấm mọc sau mưa.

    Tôn giáo tại Việt Nam theo cuộc khảo sát của Pew Research Center cho thấy số lượng người theo Tín ngưỡng dân gian (45.3%) Phật giáo (16.4%) Kitô giáo (8.2%) Không tôn giáo (29.6%) Khác (0.5%). Con số của này không tương thích với các số liệu thống kê chính thức của Chính phủ Việt Nam đưa ra là những người không tôn giáo chiếm 81%. Hai con số có lẽ dựa trên phương thức, tiêu chí lựa chọn khác nhau.

    Thống kê năm 2001 cho thấy 50 ‘hiện tượng tôn giáo mới’ ở nước ta hiện nay có 8 hiện tượng xâm nhập từ nước ngoài, còn lại 42 hiện tượng khác phát sinh từ trong nước1. Tính đến tháng 6 năm 1999, trên 30 tỉnh thành đã có 32 đạo lạ với 56.000 người tham gia, đến năm 2004 con số tên gọi các đạo lạ đã lên tới gần 70 2. Cũng theo thống kê từ Ban tôn giáo chính phủ trên cơ sở báo cáo của một số tỉnh, thành phố, từ năm 1980 đến nay nước ta có khoảng 60 loại đạo lạ: Long hoa Di lặc, Ngọc Phật Hồ Chí Minh, Chân tu tâm kính, Chân không, đạo Bạch, đạo Siêu hoá, Tam tổ Thánh hiền, Thanh hải vô thượng sư, Tâm linh đạo, Từ hạnh quần tiên, Tiên Phật nhất giáo, Đoàn 18 Hùng Vương, Vô vi, đạo Thánh Mẫu, đạo Tắm pháp, Quang Minh Hồ Chí Minh, đạo Lẽ phải, Huỳnh đạo, Tiên Thiên truyền kỳ, Long hoa tam muội, Vô vi pháp, Long hoa chính pháp, Lạc Hồng Âu cơ, Phật mẫu địa cầu, Quang minh tu đức, Thánh Minh vì tình dân tộc, đạo Trần Hưng Đạo, Thần quyền ni mô pháp, Thần linh tiên, đạo Thiên cơ, Tâm linh thần quyền, đạo Tiên, đạo Nghiệp chướng, , Đức mẹ tiên nga cứu thế, đạo Minh Quang, Hội thuyền phái Trúc lâm Yên tử, Quốc tổ Lạc hồng, đạo Khổ hạnh, Hội Phật Trời vua Cha Hoàng, Nhất quán đạo, Pháp luân công, Phật mẫu địa cầu, Ô mô tô giáo…3

    Theo một số nghiên cứu mới cho thấy các hiện tượng tôn giáo mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay số tôn giáo mới đã lên tới 96 hiện tượng khác nhau. Trong đó: Loại từ nước ngoài xâm nhập vào Việt Nam: 7. Loại có nguồn gốc Kitô giáo: 10. Loại có nguồn gốc Phật giáo: 16. Loại hỗn dung tín ngưỡng dân gian và các tôn giáo lớn (trong đó có cả những loại không xác định được): 63 4.

    Với 1 bức tranh tôn giáo đa dạng và phức tạp dường ấy, tại sao chúng ta vẫn chỉ thấy một bầu trời Tôn Giáo Không? Câu chuyện về Chứng minh thư có lẽ chẳng phải câu chuyện của riêng tôi, nhưng tại sao cô công an ấy, người đại diện cho cả một bộ máy công quyền ấy, vẫn bỏ ngoài tai những điều tôi nói, để rồi quyết định tấm CMT của tôi vẫn in dòng chữ Tôn giáo Không?


    Chú thích:

    1. Đỗ Quang Hưng (2001), Hiện tượng tôn giáo mới, mấy vấn đề lý luận và thực tiễn, Nghiên cứu tôn giáo, số 5.

    2. Phạm Văn Phóng, Nguyễn Văn Nhụ (2008), Nhìn nhận về ‘đạo lạ’ ở nước ta trong những năm gần đây, Nghiên cứu Tôn giáo, số 9.

    3. Ban Tôn giáo Chính phủ, Trung tâm Nghiên cứu - Bồi dưỡng Nghiệp vụ Công tác Tôn giáo (2008), Khảo sát thực trạng tôn giáo mới ở nước ta hiện nay: những giải pháp và kiến nghị, Báo cáo tổng quan dự án, Hà Nội.

    4. Mai Thùy Anh (2015), Thống kê các hiện tượng tôn giáo mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay.


    Nguyễn Hữu Sử