Xoay trục châu Á từ Mỹ - Trung sang Nhật - Trung?

    Khuyết Danh

    Nơi lưu trữ những bài viết giá trị của các tác giả khuyết danh hoặc chưa tham gia hội Nhà Báo Tự Do.

    Xoay trục châu Á từ Mỹ - Trung sang Nhật - Trung?

    Hồi Obama thắng cử nhiệm kỳ đầu, một số chuyên gia phân tích an ninh—địa chính trị nhận định rằng nước Mỹ đã qua thời kỳ hung hăng đầu tiên của một siêu cường, và từ đây phải học cách sử dụng sức mạnh một cách thận trọng.

    Hai nhiệm kỳ của Obama xác thực xu hướng đó. Tuy vẫn định nghĩa vai trò của nước Mỹ trên thế giới là “indispensable nation”, nhưng Obama lại đề ra nguyên tắc ”lãnh đạo từ phía sau”, thực tế là giảm thiểu sử dụng sức mạnh ở những chỗ không đe doạ quyền lợi cốt lõi của Mỹ.

    Chủ thuyết America First của Trump—vốn lấy tên của một tổ chức vận động nước Mỹ đứng ngoài Thế chiến II—là cách định nghĩa lại vai trò của Mỹ từ indispensable thành dispensable, qua đó cho thấy sẽ chỉ sử dụng sức mạnh để bảo vệ quyền lợi cốt lõi của mình.

    Và dĩ nhiên là không nằm ngoài xu hướng đã xác thực.

    Việc Trump thu nhỏ vai trò quốc tế của Mỹ sẽ để lại khoảng không sức mạnh ở hầu hết mọi điểm nóng trên thế giới. Tiến trình ấy trong hai tuần qua đang gây sốc, nhưng rồi thế giới sẽ học cách chung sống với Trump.

    Ở châu Á, tuy rằng nhiều người đang kỳ vọng Mỹ sẽ đối đầu với Trung Quốc, nhưng quyền lợi cốt lõi của Mỹ lại nằm ở cán cân mậu dịch chứ không phải biển Đông. Vì thế, mọi động thái của Mỹ, từ cuộc điện đàm Đài Loan đến đe doạ phong toả đảo đều chỉ để gây sức ép nhằm đạt được thoả thuận tốt hơn mà thôi.

    Chứ khả năng Mỹ Trung bắn nhau cực kỳ nhỏ.

    Việc Mỹ rút ra khỏi TPP, tuy được nhận định là điều đáng tiếc, nhưng là một cơ hội tốt để nước Nhật nhận lãnh vai trò lãnh đạo đối kháng Trung Quốc về kinh tế, từ đó gánh vác vai trò cân bằng với sức mạnh của Trung Quốc trong vùng.

    Tương lai an ninh—kinh tế của châu Á, có ổn định hay không, có thịnh vượng hay không, rồi sẽ phụ thuộc chính yếu vào cán cân Trung—Nhật chứ không phải là Trung—Mỹ nữa.

    Đấy là tương lai mà Việt Nam cần chuẩn bị để thích ứng.


    Phạm Ngọc Hưng